Nagidos Antik Kenti (Paşabeleni), Mersin'in büyüleyici sahil ilçesi Bozyazı'nın hemen doğusunda, Akdeniz'in masmavi sularına bakan tarihi bir tepede yer almaktadır. Antik Kilikya bölgesinin en önemli liman kentlerinden biri olan Nagidos, MÖ 7. yüzyılda Sisam (Samos) adasından gelen kolonistler tarafından kurulmuştur. Günümüzde yerel halk tarafından Paşabeleni olarak adlandırılan bu arkeolojik sit alanı, doğusunda yer alan Arsinoe ile batısındaki Anemurium arasında stratejik bir geçiş noktası oluşturmaktadır. Sini Çayı'nın hemen yanı başında kurulu olan bu kadim yerleşim, ziyaretçilerine binlerce yıllık bir tarihin kapılarını aralamaktadır.
Nagidos'un Zengin Tarihi ve Görkemli Sikkeleri
Antik çağ boyunca kendi bağımsızlığını ve kültürel kimliğini korumayı başaran Nagidos, MÖ 5. yüzyılın sonlarından itibaren hem Grekçe hem de Aramice yazıtlar taşıyan gümüş staterlar (sikkeler) basmıştır. Şehrin darphanesinde üretilen bu kıymetli sikkelerin arkasında bereketin simgesi olan üzüm salkımları yer alırken; en sık tasvir edilen figür ise güzellik ve aşk tanrıçası Afrodit olmuştur. Bu durum, antik kentte Afrodit adına adanmış görkemli bir tapınağın ve güçlü bir kült merkezinin varlığına işaret etmektedir. MÖ 333 yılında Büyük İskender'in Kilikya seferiyle fethedilen şehir, Helenistik dönemde de önemini sürdürmüştür.
Arsinoe ile Eşit Vatandaşlık ve Tarihi Yazıt
Nagidos'un tarihinde en dikkat çekici olaylardan biri, MÖ 3. yüzyılda Ptolemaios Krallığı döneminde komşu kent Arsinoe ile yaşanan egemenlik ve toprak mücadelesidir. Askeri vali Thraseas'ın arabuluculuğuyla çözülen bu diplomatik kriz, iki kent arasında isopoliteia (eşit vatandaşlık) anlaşması yapılmasıyla sonuçlanmıştır. Mersin Üniversitesi'nden Prof. Dr. Serra Durugönül başkanlığındaki araştırmalarda keşfedilen ve bu tarihi uzlaşmayı belgeleyen ünlü mektup yazıtı, bugün Mersin Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. İnteraktif sunumlarla sergilenen bu yazıt, antik dönemin diplomasi tarihine ışık tutan en nadide eserler arasında yer alır.
Nagidos Antik Kenti'ne Ulaşım ve Görülmesi Gerekenler
Mersin-Antalya D.400 karayolunun hemen 500 metre güneyinde bulunan Paşabeleni sit alanına ulaşım son derece kolaydır. Antik kentin çevresini saran tarihi sur kalıntıları, tarım arazileriyle iç içe geçmiş mistik bir atmosfer sunar. Nagidos'u ziyaret ettiğinizde, hemen Bozyazı sahili açıklarında yer alan ve üzerinde görkemli bir Osmanlı kalesi kalıntısı barındıran küçük Nagiduda (Bozyazı) Adası'nı da mutlaka seyretmelisiniz. MÖ 2. yüzyılın ortalarında korsan faaliyetleri nedeniyle terk edildiği düşünülen bu gizemli kent, doğa yürüyüşü ve arkeoloji tutkunları için benzersiz bir keşif rotasıdır.