Likya'nın Kadim Başkenti: Myra Antik Kenti
Myra Antik Kenti (Grekçe: Μύρα) veya erken dönem adıyla Muri, günümüzde Antalya ilinin Demre ilçesinde, Alakent mahallesi civarında yer alan antik bir Likya kentidir. Kent; Alacadağ, Akdağlar (Massikytos) ve Ege Denizi arasında, Demre Çayı (Myros) tarafından taşınan toprakların oluşturduğu verimli alüvyon ovası üzerine kurulmuştur. Strabon'un (14:665) aktardığı bilgilere göre Myra, MÖ 168 ile MS 43 yılları arasında var olan Likya ittifakının en büyük kentlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Tarihsel Gelişim ve Görkemli Antik Kalıntılar
Arkeolog Nevzat Çevik başkanlığında 2009 yılında başlatılan kapsamlı kazı çalışmalarıyla araştırılan Myra'da, kentin erken dönem isminin Muri olduğu belirtilmektedir. Antik dönemde yerel halk, kentin koruyucu tanrıçası kabul edilen Artemis Eleutheria'nın yanı sıra Zeus, Athena ve Tike gibi tanrılara da tapınmıştır. Likya ve Roma dönemlerine ait harabelerinin büyük kısmı alüvyon tortularının altında kalmıştır. Kentte, 141 yılında yaşanan deprem ile yıkılan fakat daha sonra tekrar inşa edilen görkemli bir açıkhava tiyatrosu bulunmaktadır. Tiyatronun yakınlarında hamam ve bazilika olabilecek geç dönem kalıntıları da görülmektedir.
Kaya Mezarları ve Liman Andriake
Myra Antik Kenti, tiyatronun üzerindeki kayalıkta ve onun doğusundaki nehir nekropolü olmak üzere iki önemli Likya nekropolüne ev sahipliği yapmaktadır. Tapınak ve ev mimarisini andıran bu kaya mezarlarının en dikkat çekicisi, 1840 yılında gezgin Charles Fellows tarafından görülen ve o dönem kırmızı, sarı, mavi ile mor renklerin seçilebildiği aktarılan "Resimli Mezar"dır. Günümüzde ise bu mezarda yalnızca kırmızı ve mavi renklerden izler kalmış olup, gerçek ölçülerde kabartma şeklinde yapılmış on bir insan figürü yer almaktadır. Myralılar'ın limanı ve dış mahallesi olan Andriake ise korsan saldırılarına karşı nehrin ağzına gerilen zincirlerle korunmuştur. Bu zincir MÖ 42'de Marcus Junius Brutus tarafından para toplamak amacıyla Myra'ya gönderilen komutan Lentulus Spinther tarafından şehre girilirken kırılmıştır.
Hristiyanlık Dönemi ve Aziz Nikolaos Kilisesi
Hristiyanlığın ilk zamanlarında Likya'nın metropolü olan Myra, MS 60 yılında Roma'ya gitmekte olan Aziz Pavlus'un limanında gemi değiştirdiği yerdir. Günümüzde Noel Baba olarak da bilinen Aziz Nikolaos, 4. yüzyılda kentin piskoposluğunu yürütmüş ve İmparator II. Teodosius döneminde (408-450) Myra, Likya'nın başkenti konumuna gelmiştir. Kentte Aziz Nikolaos'ın ölümü üzerine ilk olarak 6. yüzyılda inşa edilen ve temel olarak 8. yüzyıldan itibaren şekillenen bir kilise bulunmaktadır. 809 yılında Abbasi halifesi Harun Reşid'in birliklerince ele geçirilen kent, 1034 yılında Arap deniz saldırılarıyla kilisenin zarar görmesiyle gerilemiştir. I. Aleksios döneminin başlarında Selçukluların eline geçen kentteki Aziz Nikolaos'ın kemikleri, 1087 yılında Barili denizciler tarafından kilisedeki rahiplerin itirazlarına rağmen kaçırılarak Bari'ye götürülmüştür. 1863 yılında Rus Çarı II. Aleksandr tarafından satın alınıp restorasyonuna başlanan ancak Osmanlı Devleti'nin geri alarak sadece restorasyon izni verdiği yapıya, 1876'da çan kulesi eklenmiştir. 1963'te toprak altından çıkarılan kilisede 1968 yılında Aziz Nikolaos'ın tahrip edilen lahdi bulunmuştur.