Bursa iline bağlı olan Mustafakemalpaşa, eski adıyla Kirmasti, Uluabat Gölü'nün güneyinde yer alan köklü ve tarihi bir ilçedir. Doğusunda Orhaneli, güneydoğusunda Büyükorhan, kuzeyinde Karacabey ve Uluabat Gölü, kuzeydoğusunda Nilüfer, güneybatısında Balıkesir'in Kepsut ve Dursunbey, batısında ise Susurluk ilçeleriyle çevrilidir. Denizden yüksekliği ortalama 24 ile 40 metre arasında değişen bu özel coğrafya, hem Marmara hem de Akdeniz ikliminin karakteristik özelliklerini bir arada sunmaktadır. Bursa şehir merkezine 88 kilometre, Balıkesir il merkezine ise 71 kilometre mesafede konumlanan ilçenin en batı bölgesinden İstanbul-İzmir Otoyolu geçmektedir.
Mustafakemalpaşa'nın Köklü Tarihi ve Miletopolis
İlçenin tarih sahnesindeki yerleşimi, Melde Bayırı (Üçkürnalı) mevkiinde 1975 yılındaki yol çalışmaları sırasında keşfedilen Miletopolis Höyüğü ile başlamaktadır. Antik tarihçi Strabon'a göre bir Miletos kolonisi olan Miletopolis, Kyzikoslular veya Atinalılar tarafından göl kıyısında kurulmuştur. Zamanla göl sularının çekilmesiyle yerleşim MS 301-331 yılları arasında bugünkü Lalaşahin Mahallesi civarına taşınmıştır. Tarih boyunca Hitit Uygarlığı, Bitinya Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklu ve Karesioğulları egemenliğine giren bölge, MS 300'de bir piskoposluk merkezi olmuştur. Kirmasti ismini Bizans dönemindeki kadın yöneticisi Kirmastorya'dan alan ilçe, 1336'da Osmanlı topraklarına katılmış, Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki Yunan işgalinden 14 Eylül 1922'de kurtarıldıktan sonra Mustafa Kemal Atatürk'e atıfla günümüzdeki adını almıştır.
Dünya Doğa Tarihine Işık Tutan Paşalar Fosil Yatakları
Mustafakemalpaşa sınırlarında yer alan ve 15 milyon yıl öncesine (Alt-Orta Miyosen dönemi) tarihlenen Paşalar fosil yatağı, Türkiye'nin en eski Hominoidea fosil alanlarından biridir. Paşalar Köyü'nün 1 kilometre güneyinde bulunan bu yatak, 1965 yılında bir orman yolu açılırken fark edilmiş ve 1983 yılından itibaren Prof. Dr. Berna Alpagut liderliğinde uluslararası bilim insanlarının katılımıyla sistemli olarak kazılmaya başlanmıştır. Bölgedeki mermer yataklarının kalsiyum karbonat yapısı sayesinde mükemmel şekilde korunan fosiller arasında atlar, zürafalar, gergedanlar ve etçil/otçul hayvanların yanı sıra, sadece bu yöreye özgü bir fil türü olan Gamphotherium Paşalarensis yer almaktadır. Ayrıca Kenyapithecus kızıli ve Griphopithecus alpani olmak üzere iki önemli Hominoidea türü de bu alanda keşfedilmiştir.
Doğal Güzellikler, Termal Kaynaklar ve Eşsiz Turizm Noktaları
İlçe, zengin tarihi kalıntılarının yanı sıra göz alıcı doğal ve termal turizm değerlerine de ev sahipliği yapmaktadır. Kayın ormanlarının arasında süzülen büyüleyici Suuçtu Şelalesi, yakın çevreden çok sayıda turist çeken en popüler doğal alanlardan biridir. Termal ve eko-turizmin gelişimi açısından önem taşıyan Tümbüldek Kaplıcaları ise resmi olarak termal turizm merkezi ilan edilmiş olup, bölgeye termal konaklama tesisleri kazandırılması hedeflenmektedir. Bunların yanında antik izler taşıyan Miletepolis kenti, Dorak Harabeleri ve Türkiye'nin sayılı yer altı oluşumlarından olan Ayvaini Mağarası Mustafakemalpaşa'da mutlaka görülmesi gereken turistik zenginlikler arasında yer alır.
Ekonomik Yapı, Zengin Tarım ve Madencilik Potansiyeli
Ekonomisi ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve sanayiye dayanan Mustafakemalpaşa, Bursa'nın en gelişmiş tarım ilçelerinden biridir. Özellikle sanayi tipi domates üretiminde öncü olan ilçede şeker pancarı, mısır, buğday, ayçiçeği, zeytin, arpa ve soğan gibi geniş bir ürün çeşitliliği bulunur. Merinos koyunculuğu ve sığır yetiştiriciliğinin de yoğun yapıldığı ilçede, dünyaca ünlü gıda ve konserve markalarının üretim tesisleri yer almaktadır. Madencilik alanında da küresel bir öneme sahip olan Mustafakemalpaşa'nın Kestelek Mahallesi'nden çıkarılan yüksek kaliteli bor madeni, dünya bor ekonomisinin yaklaşık %60'ını karşılamaktadır. Ayrıca ilçenin Bükköy, Gündoğdu, Alpagut ve Çamlıca köylerinde de zengin linyit yatakları işletilmektedir.