Motella Antik Kenti
Motella Antik Kenti (diğer adlarıyla Metellopolis veya Pulcherianopolis), Anadolu'nun tarihi zenginliklerini barındıran Roma eyaleti Frigya Pacatiana sınırları içerisinde yer alan antik bir yerleşimdir. Günümüzde Denizli ilinin Bekilli ilçesine bağlı Yeşiloba (eski adıyla Medele) yerleşiminin bulunduğu bölgede yer aldığı kabul edilmektedir. Tarih boyunca farklı medeniyetlerin ve kültürel etkileşimlerin izlerini taşıyan bu antik kasaba, hem ismi hem de coğrafi konumuyla Anadolu arkeolojisinde özel bir yere sahiptir.
İsim Kökeni ve Antik Dönem Bulguları
Antik yazılı belgelerde ve kitabelerde kentin ismiyle ilgili önemli ipuçları bulunmaktadır. Yazıtlara göre Motella isminin, Frigya kadın isimlerinden "Motalis" ve Kilikya erkek isimlerinden "Motales" ile bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, Kuzey Kommagene bölgesinin antik Hitit kralı Mutalli veya Mutallu'nun adıyla da bir köken ilişkisi olabileceği varsayılmaktadır. Bu antik adı günümüze taşıyan en net kanıt, eski adı Medele olan Yeşiloba köyünde bulunmuş tarihi bir yazıttır. Ayrıca antik dönem coğrafyacısı Hierokles'in eserlerinde bu kasabayı "Pulcherianopolis" adıyla andığı görülmektedir.
Dini Tarihçe ve Piskoposluk Rolü
Hristiyanlık tarihi açısından da büyük önem taşıyan kent, İmparatoriçe Pulcheria (414-453) döneminde piskoposluk düzeyine yükseltilmiştir. 553 yılından kısa bir süre önce ya da muhtemelen 535 yılında İmparator I. Justinianus'un Hierapolis'i metropolitlik rütbesine yükseltmesiyle, daha önce Laodikeia'ya bağlı olan bu yardımcı piskoposluk (suffragan) makamı Hierapolis'e bağlanmıştır. Dokuzuncu yüzyıldan on ikinci veya on üçüncü yüzyıla kadar uzanan piskoposluk listelerinde (Notitiae Episcopatuum) kentin ismi "Metellopolis" ve zaman zaman "Metallopolis" olarak geçmektedir.
Tarihsel Figürler ve Konsiller
Kentte görev yapmış piskoposlara ait kayıtlar tarihi belgelerde korunmuştur. 556 yılına ait bir yazıt Piskopos Michael'den bahsederken, 667 yılı civarına tarihlenen bir diğeri ise Piskopos Cyriacus'un varlığını göstermektedir. 787 yılında gerçekleştirilen İznik Konsili'nde yerleşim, rahip ve keşiş olan Eudoxius tarafından temsil edilmiştir. Piskopos Michael'in ise 869 ve 879 yıllarında Konstantinopolis'te toplanan iki ayrı konsile katıldığı bilinmektedir. Günümüzde Metellopolis piskoposluğu, Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposluklar listesinde yer almaktadır. Hatta 1660 yılında Ignace Cotolendi (1630-1662), Kuzeydoğu Çin, Tataristan ve Kore'deki üç eyalette görevlendirilmek üzere bu kentin unvanıyla piskopos olarak atanmıştır.