Mollaveyis Köyü'nün Tarihsel Kökenleri
Mollaveyis, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesine bağlı, zengin tarihi geçmişi olan bir köydür. Eski adı Molevints olan yerleşim, Ermenice bir yer adı olup, köyün günümüzdeki nüfusu Hemşinlilerden oluşmaktadır. Bu yer adı Türkçede Mollaveyis olarak geçmekte olup, nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Mollaveys (ملاویس) şeklinde yazılmıştır. Rize il merkezine 80 km, Çamlıhemşin ilçe merkezine ise 15 km uzaklıkta yer alan köy, Karadeniz Bölgesi'nin en özgün yerleşim yerlerinden biridir.
Antik Çağ'dan Osmanlı Dönemine Uzanan Geçmiş
Molevints köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre köy, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağına bağlı Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlı bulunmaktaydı. O dönem köyün nüfusu 12 (?) hanede yaşayan 296 kişiden oluşuyordu. Ayrıca köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 211 inek, 20 öküz ve 21 at tespit edilmişti.
Cumhuriyet Dönemi İdari Yapısı ve İsim Değişiklikleri
Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mollaveys (ملاویس) adıyla Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlı olarak kaydedilmiştir. 1935 genel nüfus sayımında Mollaveyis şeklinde kaydedilen yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulan Çoruh vilayeti içinde yer alıyordu ve nüfusu 709 kişiden oluşmaktaydı. 1955 nüfus sayımında Mollaveys adıyla, Ardeşen kazasına bağlanmış olan Çamlıca nahiyesinin köylerinden biri olmuştur. Çamlıca nahiyesi 1957 yılında Çamlıhemşin adıyla ilçe olunca, Meydan da bu ilçenin köyü haline gelmiştir. Köyün adı 1959 yılında ise Ülkü olarak değiştirilmiştir.
Yeniden Mollaveyis İsminin Alınması
1965 nüfus sayımında Ülkü köyünün nüfusu 595 kişi olarak kaydedilmiş olup, bu nüfustan yalnızca 22 kişi okuma yazma bilmekteydi. Nisan 2012 tarihinde dönemin muhtarı, dönemin Çamlıhemşin Kaymakamı Hasan Gündoğdu'dan köye eski ismi olan 'Mollaveyis' adının yeniden verilmesini talep etmiş, Kaymakam ise gerekirse isim değişikliğinin yapılabileceğini belirtmiştir. Bu girişimlerin ardından, 2013 yılı ve sonrasındaki TÜİK nüfus kayıtlarında köyün adı resmi olarak yeniden Mollaveyis şeklinde yer almıştır.
Köydeki Tarihi Yapılar ve Görülmeye Değer Eserler
Tarihi miras açısından büyük önem taşıyan Mollaveyis'te günümüze ulaşan iki önemli kalıntı ve yapı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, köyde yer alan ve günümüzde yıkılmış durumda olan bir köprünün ayak kalıntılarıdır. Köyün en önemli dini ve mimari eseri olan tarihi cami ise 1883 yılında Kasım Fikri Efendi tarafından yaptırılmıştır. 1020 metre rakımda konumlanan köy, 2020 yılı verilerine göre 99 kişilik bir nüfusa sahiptir.