Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köy olan Çatalyol, köklü tarihi geçmişi ve bünyesinde barındırdığı arkeolojik değerlerle dikkat çeken yerleşim yerlerinden biridir. Köyün bilinen en eski adı 1928 yılı kayıtlarında Mergesen olarak geçmektedir. Coğrafi olarak Sivas il merkezine 93 kilometre, Şarkışla ilçe merkezine ise 7 kilometre mesafede bulunan bu sakin köy, İç Anadolu'nun tarihi zenginliklerini yansıtan önemli miraslara ev sahipliği yapmaktadır.
Mergesen Höyüğü'nün Özellikleri ve Yapısı
Çatalyol sınırları içinde yer alan en göze çarpan tarihi yapı, adını köyün eski isminden alan Mergesen Höyüğü'dür. Tarıma elverişli ova üzerinde yer alan höyük, yaklaşık 6 ila 7 metre yüksekliğinde ve 20 ila 25 metre çapındadır. Çevresi ekilen tarlalarla sarılı olan bu tarihi alanın etrafında herhangi bir güvenlik çiti veya bilgilendirici uyarı levhası bulunmamaktadır. Höyüğün tepesine yakın bir noktada ise define arayıcıları tarafından kazılmış bir çukur yer almaktadır.
Mergesen Höyüğü'ne Ulaşım
Mergesen Höyüğü'ne ulaşım son derece kolaydır. Sivas-Kayseri karayolu üzerinde, Sivas yönünden gelirken Şarkışla ilçe merkezine yaklaşık 4 kilometre kala Çatalyol köyüne ayrılan yol sapağından girilerek bölgeye ulaşılmaktadır. Höyük, Çatalyol köyüne varmadan 1 kilometre önce, yolun eğimine göre daha aşağı bir seviyede konumlanmış durumdadır.
Köy Nüfusu ve Karababa Yatırı
Çatalyol Köyü'nde tarihi höyüğün yanı sıra kültürel ve inanç turizmi açısından önem taşıyan bir diğer unsur da Karababa Yatırı (yığma taş mezar) ya da bilinen diğer adıyla Karababa Mezarı'dır. Hem bu manevi değerleri hem de arkeolojik kalıntıları barındıran köyün nüfusu yıllara göre değişkenlik göstermiş olup, 2021 yılı verilerine göre köyün toplam nüfusu 173 kişiden oluşmaktadır.