Tarihçe ve Kökeni
İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan Merdivenköy, Bizans döneminde Ayamamanos adıyla anılan köklü bir geçmişe sahiptir. İstanbul'un Fethi sırasında büyük çarpışmalara sahne olan bölge, Osmanlı İmparatorluğu döneminde sarayın süt, peynir, yoğurt gibi temel süt ürünleri gereksinimlerini karşılayan önemli bir mandıra olarak hizmet vermiştir.
Önemli Tarihi Yapıları
Mahalle, tarihsel açıdan büyük öneme sahip mimari yapılara ev sahipliği yapmaktadır. Bunların başında, 16. yüzyılda I. Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan tarafından yaptırılan Mihrimah Sultan Camii gelmektedir. Caminin minaresi inşasından günümüze kadar orijinal yapısını koruyarak ulaşmıştır. Ayrıca Bektaşi geleneğinin en eski temsilcilerinden biri olan tarihi Şahkulu Sultan Tekkesi ve cemevi de mahalle sınırları içerisinde yer almaktadır.
Mahallenin Günümüzdeki Yapısı ve Sosyal Hayat
Modern Merdivenköy, gelişmiş altyapısı ve sosyal olanaklarıyla dikkat çeker. Mahallede eğitimden sağlığa pek çok tesis yer almaktadır; bunlar arasında 5 ilköğretim okulu, Mustafa Saffet Anadolu Lisesi dahil olmak üzere 1 lise, 1 özel okul, 1 otistik okulu, sağlık ocağı, SSK polikliniği, özel hastane, 1 çocuk yuvası ve 1 huzurevi bulunur. Mahallenin bir tarafında E-5 kara yolu, diğer tarafında ise Göztepe ve Çemenzar konumlanmaktadır. Ziverbey mevkisindeki Fahrettin Kerim Gökay Caddesi ile birlikte mahallede çok sayıda oto galerici faaliyet göstermektedir.
Kentsel Yenilenme ve Deprem Sonrası Çalışmalar
Merdivenköy, son dönemlerde önemli imar ve yenileme çalışmalarına sahne olmuştur. 17 Ağustos 1999 Depremi'nde zarar gören Gözcübaba Camii, 2011 yılında gerçekleştirilen onarım işlemlerinin ardından yeniden ibadete açılmıştır. Ayrıca 2012 yılında, mahallenin de kısmen sınırları içerisinde yer aldığı Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Çalışmaları başlamış ve bölgede büyük bir değişim sürecinin kapısını aralamıştır.