Menekşe Çatağı Höyüğü, Tekirdağ il merkezinin 12 km. doğusunda, Menekşe Deresi'nin her iki yanındaki Doğu ve Batı höyükleri olarak tanımlanan iki tepeden oluşan bir höyüktür. Marmara Denizi kıyısındaki kayalık bir teras üzerinde yer alan bu arkeolojik alanın Batı höyüğü 100 x 30 metre boyutlarında ve 3 metre yükseklikte olup, Doğu höyüğü ise iki ayrı yükseltiden oluşmaktadır.
Arkeolojik Kazılar ve Keşif
Höyük, 1960'lı yıllarda daha sonra Tekirdağ Müzesi Müdürü olan Mehmet Akif Işın tarafından saptanmıştır. Bilimsel kazı çalışmaları ise 1993 yılında İstanbul Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı'ndan F. Aslı Erim-Özdoğan başkanlığında, Mehmet Özdoğan'ın bilimsel danışmanlığında başlatılmış olup halen devam ettirilmektedir.
Tarihsel Tabakalanma ve Dönemler
Batı höyükte en geç yerleşim MÖ 306-280 yıllarını kapsayan Helenistik Dönem'e aittir. Daha alt tabakalarda yerel Trakya ve Anadolu özelliklerini bir arada barındıran Erken Tunç Çağı II. ve III. evreleri ile Toptepe Kültürü'ne dayanan Orta Kalkolitik Çağ tabakası saptanmıştır. Doğu höyükte ise yeniden eskiye doğru sırasıyla Helenistik Dönem, Erken Demir Çağı, çukur barınaklar evresi ve dörtgen planlı kerpiç yapılar evresi olmak üzere dört tabaka belirlenmiştir.
Önemli Buluntular ve Kutsal Alan
Kazılarda elde edilen Erken Tunç Çağı mimari kalıntılarının ahşap üzerine bol kumlu kil sıvama şeklinde yapıldığı ve yapı içlerinde ahşap dikmelerle bölmeler oluşturulduğu görülmüştür. Döneme ait çanak çömlekler ise genel olarak koyu renkli ve açkılıdır. Höyükte MÖ 6. yüzyılda inşa edilip MÖ 5. yüzyılda depremle hasar gördüğü anlaşılan kutsal alan yapısı ve adak çukurları ortaya çıkarılmıştır. Bu çukurlarda beş bebeğe ait kafatasları ile köpek ve domuz gibi hayvan yavrularına ait gömüler saptanmıştır. Buluntular Troya I ve II ile Bulgaristan'ın Sveti Krilovo evresiyle benzerlikler taşımakta olup, yerleşimin MÖ 3. binyıl başlarında Anadolu ticaret ağında yer aldığı ileri sürülmektedir.