Doğal Yapısı ve Akış Rejimi
Antik Çağ'daki adıyla Melas olarak bilinen Manavgat Nehri, Batı Toroslar'da doruğu 2.120 metreye ulaşan Şeytan Dağı'nın yamaçlarından ve Beyşehir Gölü'nün 30 km güneyindeki Akdağ'dan doğan kolların birleşmesiyle oluşur. Toplam 93 kilometre uzunluğundaki nehir, güneybatı yönüne ilerleyerek dar ve derin kanyonlar arasından geçer. Toros halkının "Kapız" adını verdiği bu derin boğazlardan süzülen akarsu, ünlü Manavgat Şelalesi'ni meydana getirdikten sonra Manavgat ilçe merkezinin doğusundaki alüvyal bir kıyı ovasından Akdeniz'e dökülür.
Yeraltı Kaynakları ve Düzenli Debi
Manavgat Irmağı, Türkiye'nin akım rejimi en düzenli akarsuyu olma özelliğine sahiptir. Yeryüzündeki su toplama havzası dar görünse de kalker tabakalardan oluşan jeolojik yapısı sayesinde çok güçlü yeraltı beslenmelerine sahiptir. Dünyanın en büyük yeraltı nehirlerinden olan Dumanlı 1 ve Dumanlı 2 karstik kaynakları bu nehri beslemektedir. Yaz mevsiminin kurak geçtiği Akdeniz iklim bölgesinde yer almasına karşın, temmuz-ekim ayları arasında saniyede ortalama 30 ila 65 metreküp su taşır. Karışık kalker yapısı nedeniyle yol boyunca sızmalarla su kaybetse ve Akseki-Aydınkent arasındaki Süzekkaya bölgesinde yer altına batsa da kısa mesafe sonra gür kaynaklarla tekrar yüzeye çıkar.
Tarihi Önemi ve Barajlar
Antik dönemde Side kentinin su ihtiyacını karşılayan Melas (Manavgat) Irmağı, günümüzde sulama amaçlı kullanılmasının yanı sıra üzerinde kurulu barajlarla enerji üretimine de dev katkılar sağlamaktadır. Nehir üzerinde 1984 yılında hizmete giren ve karstik Dumanlı pınarlarını sular altında bırakan 500 hektarlık Oymapınar Barajı ile 1987 yılında işletmeye açılan Manavgat Barajı yer almaktadır. Ayrıca nehir üzerinde yapımı süren iki baraj daha bulunmaktadır. Akış hızının ve derinliğinin elverişli olması sayesinde nehir üzerinde sakin bir ulaşım yapılabilmekte; motorlu taşıtlar deniz kıyısından 7 kilometre içerideki Manavgat kasaba merkezine kadar rahatlıkla işleyebilmektedir.