Bal Ülkesi Malatya'nın Tarihsel Kökenleri
Doğu Anadolu Bölgesi'nin ve Fırat Nehri'nin stratejik konumunda yer alan Malatya, Kültepe tabletlerinde Melita, Hitit tabletlerinde ise Maldia adıyla anılan köklü bir yerleşim merkezidir. İsim kökeni Hititçede bal anlamına gelen melid kelimesinden türemiş olup, kitabelerde 'öküz başı ve ayağı' ile simgelenmiştir. 'Melit+ava' ise 'bal ülkesi' anlamına gelmektedir. Tarihsel süreçte Meliddu, Melide, Milid, Milidia ve Melitea gibi isimlerle anılan şehir, Araplar tarafından Malatiyye olarak adlandırılmış, Türklerin fethi ve 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Malatya ismiyle resmîleşmiştir.
Tarih Öncesi Çağlardan Günümüze Köklü Geçmiş
Malatya tarihi, milyonlarca yıllık jeolojik geçmişe ve binlerce yıllık insanlık tarihine ışık tutmaktadır. Bölgede yer alan 65 milyon yıl öncesine dayanan kaya oluşumlarıyla bezeli 28 km uzunluğundaki Levent Vadisi kanyonunun yanı sıra Paleolitik Çağ'dan Tunç Çağı'na kadar kesintisiz yerleşim izleri görülmektedir. Karakaya Baraj Gölü Kurtarma Kazıları kapsamındaki İzollu mevkiinde yer alan Cafer Höyük buluntuları, Paleolitik dönem insanlarının mağaralardan çıkarak tarım ve hayvancılıkla köy yerleşik düzenine geçtiklerini kanıtlamaktadır. Stratejik önemi ve ticaret yolları üzerindeki konumu nedeniyle sık sık savaşlara sahne olan şehir, istilalardan korunmak amacıyla tarih boyunca iki kez yer değiştirmiştir.
İlk Anadolu Uygarlıkları ve Arslantepe Höyüğü
Şehrin en eski yerleşim alanı, Orduzu beldesinin Arslantepe mahallesinde yer alan ve verimli tarım arazisi üzerinde kurulmuş olan Arslantepe Höyüğü'dür. Yaklaşık 35.250 metrekarelik bir alana yayılan bu bölge, yaklaşık 6000 yıl boyunca yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Bölgede MÖ 2000 yıllarının başında Hititler hüküm sürmeye başlamış, MÖ 1750 civarında Kuşsara Kralı Anitta Anadolu'daki siyasi birliği sağlayarak Malatya'yı bu birliğe dâhil etmiştir. Asur Kralı Sanherib döneminde Asur egemenliğine giren şehir; sırasıyla Medlerin, Perslerin, Makedon İskender'in fetihleriyle Helenistik kültürün, ardından Romalıların, Bizanslıların ve Selçuklu Hanedanının egemenliğine girmiştir. 1515 yılında Osmanlı yönetimine katılan Malatya, Harput Vilayeti'ne bağlıyken Cumhuriyetle birlikte il statüsü kazanmıştır.
Gezilecek Yerler ve Eşsiz Lezzet Durakları
Zengin tarihi mirasıyla öne çıkan Malatya'da gezilip görülecek pek çok önemli destinasyon bulunmaktadır. Tarihi derinliğiyle Malatya Ulu Camii, Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, Arslantepe Höyüğü, Somuncu Baba Türbesi ve Yeni Cami görülmeye değer başlıca eserlerdir. Ayrıca doğaseverler için Günpınar Şelaleleri, Tohma Kanyonu, Levent Vadisi, Kudret Havuzu ve Nemrut Dağı'nın bir kısmı eşsiz manzaralar sunmaktadır. Şehir merkezindeki Şire Pazarı, Bakırcılar Çarşısı ve Kuyumcular Çarşısı kültürel alışverişin kalbini oluştururken; Kiraz Yaprağı Sarması, Kağıt Kebabı, İçli Köfte, Analı Kızlı Köfte ve meşhur kayısılı lezzetler şehrin tescilli gastronomi kültürünü yansıtmaktadır.