Mahmud Şevket Paşa Türbesi'nin Tarihi ve Önemi
İstanbul'un Şişli ilçesinde, Âbide-i Hürriyet Meydanı içerisinde konumlanan Mahmud Şevket Paşa Türbesi, meydandaki anıtın yaklaşık 40 metre kuzeybatısında yer almaktadır. Son dönem Osmanlı sadrazamlarından olan Mahmut Şevket Paşa, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'da yönetime karşı gerçekleştirilen ve 31 Mart Vakası olarak anılan ayaklanmada, 3. Ordu Komutanı olarak ayaklanmaları bastırdığı için halk arasında 'Hürriyet Kahramanı' ünvanıyla tanınmıştır. Dört aylık sadrazamlık görevinin ardından 11 Haziran 1913 tarihinde suikast sonucu şehit edilmiştir.
Türbenin İnşası ve Mimarı
Mahmut Şevket Paşa'nın suikast sonucu şahadeti üzerine hükümet, paşanın türbesinin 31 Mart ayaklanmasında ölenlerin anısına yaptırılan Âbide-i Hürriyet Anıtı'nın hemen yakınında inşa edilmesini kararlaştırmıştır. Yapımı Evkaf Nezareti Baş Mimarı Mimar Kemalettin Bey tarafından gerçekleştirilen bu anıt mezar, 1913 yılının sonlarına doğru tamamlanarak inşa edilmiştir. Yapı, Geç Dönem Osmanlı Mimarisi'nin önemli bir temsilcisi olup, Ulusal Mimarlık Dönemi'nin hemen bütün özelliklerini bünyesinde taşımaktadır.
Mimari Detayları ve Yapı Özellikleri
Mahmud Şevket Paşa Türbesi; kare planlı yüksek bir zemin üzerinde, iki sütun ve iki ayak üzerine yerleştirilen dört sivri kemerin taşıdığı çift cidarlı kubbeye sahip baldaken tarzda bir türbedir. Ana mekanın kubbe altında Mahmut Şevket Paşa’ya ait sanduka bulunmaktadır. Türbenin çıkma bölümünde yer alan diğer iki sanduka ise ortak bir kaide üzerine yapılmıştır. Yapının arka cephesinde uzun bir kitabe kuşağı uzanmaktadır. Sütun başlıkları ve ayaklar üzerindeki sivri kemerlerle aynı biçimde tasarlanan kubbe, yapının abidevi bir görünüme sahip olmasını sağlamaktadır. Türbenin iç kısmında kubbeye geçişler pandantifler vasıtasıyla sağlanmıştır.