Lysimachia'nın Kuruluşu ve Stratejik Konumu
Lysimachia (Yunanca: Λυσιμάχεια), Trakya Hersonese'sinin (bugünkü Gelibolu Yarımadası) kuzeybatı ucunda, yarımadanın ana karaya bağlandığı kısımda yer alan son derece önemli bir Helenistik Yunan kentidir. Günümüzde Türkiye'nin Trakya bölümünde, Melas Körfezi'nden (bugünkü Saros Körfezi) çok uzakta olmayan bir konumda, Çanakkale ilinin Gelibolu ilçesine bağlı Bolayır köyü yakınlarında yer almaktadır. Kent, M.Ö. 309 yılında rakipleriyle savaşa hazırlanan Lisimahos tarafından bizzat inşa edilmiştir.
Siyasi Önemi ve Başkentlik Dönemi
Yeni kurulan yerleşim yeri, Sestos'tan kuzeye ve Trakya'nın ana karasına giden yolu kontrol etmesi sayesinde askeri ve ticari olarak stratejik bir konuma sahipti. Şehrine nüfus sağlamak amacıyla Lisimahos, tarihçi Hieronymus'un doğum yeri olan komşu Kardiya kentini yıkmış ve buranın halkını, yarımadadaki diğer kentlerden getirilen insanlarla birlikte buraya yerleştirmiştir. Lisimahos'un burayı krallığının başkenti yaptığına şüphe yoktur; nitekim kent kısa sürede büyük bir ihtişam ve refaha ulaşmıştır. Lisimahos'un ölümünün ardından sırasıyla Seleukos egemenliğine giren ve Seleukoslar ile Ptolemaioslar arasındaki savaşlar sırasında el değiştiren kent, daha sonra Etolya Birliği ile karşılıklı yurttaşlık (Sympoliteia) ilişkisi kurmuştur.
Büyük Felaketler ve Yıkımlar
Tarih sahnesinde büyük felaketlerle karşılaşan Lysimachia, M.Ö. 287'de Romalı tarihçi Iustinus'un bildirdiğine göre şiddetli bir depremle ciddi şekilde hasar görmüştür. M.Ö. 277'de kentin yakınlarında Makedonya kralı II. Antigonos Gonatas Galyalıları mağlup etmiş olsa da, Etolyalıların kente koruma sağlayamaması nedeniyle şehir M.Ö. 197'de Romalıların Makedonya Kralı V. Filippos'e karşı yürüttüğü savaş sırasında Trakyalılar tarafından tamamen yıkılmıştır. Seleukos kralı III. Antiohos (Büyük Antiochus) kenti restore edip göç eden ve köleleştirilen ahalisini toplamaya çalışsa da bu yeniden inşa çabası başarısız olmuş ve Roma egemenliği altında antik kent giderek daha da çökmüştür.
Bizans Dönemi ve Hexamilion Surları
Roma egemenliği altındaki çöküşün ardından adı eski şekliyle son kez Ammianus Marcellinus'un metinlerinde anılan kent, Bizans İmparatoru Justinianus (527–565) tarafından restore edilmiştir. İmparator Justinianus kenti yeniden ayağa kaldırarak etrafını güçlü surlarla çevirmiştir. Bu görkemli restorasyon ve sur inşası çalışmalarının ardından, kent tarih sahnesinde artık yalnızca Hexamilion (Yunanca "altı mil") adıyla anılmaya başlanmıştır.