Işık Ülkesi Likya ve Tarihsel Kökenleri
Likya veya Lisiya (Likçe: Trm̃mis; Yunanca: Lykía), MÖ 15-14. yüzyıldan MÖ 546'ya kadar Anadolu'nun Teke Yarımadası'nda varlık göstermiş köklü bir ulustur. Antik Mısır'ın Geç Tunç Çağı kayıtları ile Hitit İmparatorluğu'na ait tarihî belgelerde adından bahsedilen bu bölge, Hitit kayıtlarında Lukka Ülkesi olarak geçmektedir. Luvice konuşan toplulukların bölgeye yerleşmesiyle nüfus elde eden bölge, Ahameniş İmparatorluğu'nun (Persler) istilasıyla Pers topluluklarının akınına uğramış ve bu toplulukların etkisiyle dilleri evrilerek Likya dilini oluşturmuştur.
Tarihin İlk Demokratik Birliği ve Roma Eyaleti Dönemi
Hint-Avrupalı Luviler ile bağlantılı olduğu düşünülen Likyalılar, tarihte bilinen ilk demokratik birliği kurmuş olmakla tanınırlar. Farklı şehirlerden bir araya gelmiş olmalarına rağmen ortak bir kültür yaratıp paylaşmışlardır. Pers-Makedonya savaşlarının ardından Büyük İskender'in zaferiyle bölgede Yunanca konuşan topluluklar artmış ve bölge Helenleşmiştir. MÖ 188 yılında Roma Cumhuriyeti tarafından onaylanan Likya Birliği, cumhuriyet prensiplerine sahip bir federasyon yönetimi kurmuştur. Bu demokratik yerel yönetim modeli, yüzyıllar sonra Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nı hazırlayanların dikkatini çekmiş ve düşüncelerini etkilemiştir. Ancak MS 43 yılında Roma İmparatoru Claudius tarafından birlik feshedilerek Likya, Roma İmparatorluğu'na bağlı bir eyalet statüsüne dâhil edilmiştir.
Likya Coğrafyası ve Doğal Sınırları
Likya bölgesi Antalya ilinin batısını, Muğla'nın güneydoğusunu ve Denizli ile Burdur'un güneyini kapsamaktadır. Tarihsel sınırları batıda Dalaman Çayı, doğuda ise bugünkü Kemer ile belirlenmiştir. En kuzey sınırı Burdur'un Gölhisar ilçesidir. Toros Dağları'nı da içeren ve yüksekliği Akdağlar ile Beydağları gibi noktalarda 3000 metreyi aşan bu dağlık coğrafyanın kıyı kesimleri, masmavi deniz ve parlak kumları ile çeşitli koy ve körfezlere ev sahipliği yapar. Likya; batıda Karya, doğuda Pamfilya ile Pisidya ve kuzeyde Frigya bölgeleriyle çevrilidir.
Likya Antik Kentleri ve Kültürel Miras
Bölgedeki kentler, kendilerine has karakterleri, o döneme ait yazıtları ve günümüze ulaşan Likya tipi kaya mezarları ile diğer antik bölgelerden ayırt edilmektedir. Bu coğrafyanın en önemli antik yerleşimleri arasında federasyonun başkentliğini de yapmış olan Ksantos (Arnna) ve Patara'nın yanı sıra Myra (Mira), Tlos, Olimpos, Faselis, Limira, Arykanda, Simena, Telmessos ve Litoon gibi kentler bulunur. Likya, Doğu Roma (Bizans) döneminde epark statüsünde yönetilmiş, 15. yüzyılda Bizans'ın çöküşüyle Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine girmiş ve nihayetinde Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına miras kalmıştır.