Kurtuluş Savaşı Müzesi'nin Tarihçesi
Ankara'nın Altındağ ilçesinde yer alan Kurtuluş Savaşı Müzesi, diğer adıyla I. TBMM Binası, Türkiye'nin modern tarihindeki en önemli dönüm noktalarından birine ev sahipliği yapmıştır. Binanın yapımına 1915 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kulüp binası olarak kullanılmak üzere başlanmış, tasarımı mimar Salim Bey tarafından yapılmış ve inşa süreci Memduh Şevket Esendal tarafından takip edilmiştir. Askeri mimar Hasip Bey'in Kurtuluş Savaşı sırasında şehit düşmesiyle yarım kalan inşaat, İstanbul'un işgali sonrası Ankara'da kurulacak yeni meclis için uygun bir bina bulunamaması üzerine yeniden ele alınmıştır. Çevredeki evler ve kamu binalarından toplanan malzemelerle Necati Bey tarafından tamamlanan yapı, 23 Nisan 1920'den 18 Ekim 1924'e kadar ilk meclis binası olarak hizmet vermiştir.
Cumhuriyet Dönemi ve Müzeye Dönüştürülme Süreci
Meclisin taşınmasının ardından Cumhuriyet Halk Partisi genel merkezi ve Ankara Adliye Hukuk Mektebi olarak da işlev gören bina, 1952 yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na devredilmiştir. Binanın müze olarak kullanılması yönündeki çalışmaların 1957 yılında başlamasıyla birlikte, 23 Nisan 1961'de "Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi" adıyla ziyarete açılmıştır. Daha sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde yapılan restorasyon ve koleksiyon yenileme çalışmalarının ardından, 23 Nisan 1981 tarihinde Kurtuluş Savaşı Müzesi adıyla yeniden hizmete girmiştir. Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın önemli ve erken örneklerinden biri olan binanın dış cephesinde Ankara taşı kullanılmıştır.
Müze İçerisindeki Tarihi Odalar ve Sergi Alanları
Ziyaretçileri karşılayan doğrusal ana koridor, sağ ve sol kısımlardaki odaları birbirine bağlamaktadır. Koridorun sağ tarafındaki Mescit, Meclis Başkanı Odası, Genel Kurul Salonu ve Başkatip Odası meclisin işler olduğu dönemin atmosferini yansıtırken; sol taraftaki odalar 1918-1923 yılları arasında yaşanan gelişmeleri kronolojik bir sırayla anlatmaktadır. Girişin karşısında yer alan eski mescit odasında çeşitli seccade ve Kur'an rahleleri sergilenmektedir. Meclis Başkanı Odası'nda (Reis Odası) Mustafa Kemal Atatürk'e hediye edilen ve üzerinde özel ithamlar barındıran Isparta yapımı bir duvar halısı ile üzerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi yazan ve tarihi tarihler taşıyan bir diğer duvar halısı teşhir edilmektedir.
Genel Kurul Salonu ve İstiklal Marşı Anı Odası
Müzenin en geniş bölümü olan Genel Kurul Salonu; meclis kürsüsü, zabıt katipleri kürsüsü ve milletvekili sıralarını barındırır. Bu salondaki oturma sıraları Muallim Mektebi ve Ankara Sultanisi'nden getirilmiş; petrol lambaları ve sac soba ise meclis civarındaki kahvehanelerden toplanmıştır. Günümüzde İstiklal Marşı Anı Odası olarak kullanılan Başkatip Odası'nda Mehmet Akif Ersoy'a ait olan kişisel eşyalar ve Steyr marka bir tüfek sergilenir.