Kozkayı, Eskişehir ilinin Tepebaşı ilçesine bağlı ve Eskişehir şehir merkezine yalnızca 8 km uzaklıkta konumlanmış olan sessiz ve huzurlu bir mahalledir. Merkez ilçelerden Tepebaşı'na bağlı olması ve şehir merkezine yakınlığı sayesinde kolayca ulaşılabilir bir konumda yer almaktadır.
Kozkayı İsminin Kökeni ve Tarihçesi
Mahallenin isminin kökeni oldukça köklü ve tarihi bir geçmişe işaret etmektedir. İsmin son hecesi olan Kayı kelimesinin, Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in de mensubu olduğu tarihi Kayı aşiretinden geldiği tahmin edilmektedir. Adın başında yer alan Koz kelimesi ise bölgenin coğrafi yapısına uygun şekilde kayalık ve dağlık alanları ifade etmektedir.
1956 Eskişehir Depremi ve Yeni Yerleşim
Kozkayı Mahallesi, tarihi süreçte önemli bir dönüm noktası yaşamıştır. Mahalle sakinleri, 1956 yılında meydana gelen yıkıcı Eskişehir depreminin ardından eski yerleşim yerlerinden şu an bulundukları modern yerleşim birimine taşınmış ve yerleşik düzenlerini burada yeniden inşa etmişlerdir.
Nüfus ve İdari Yapı
Türkiye'deki mahalle idare yapısına uygun olarak Kozkayı Mahallesi de muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir. Yıllar içindeki nüfus gelişimine bakıldığında mahallenin nüfusu 1997 yılında 363, 2000 yılında 323 iken, 2008 yılı verilerine göre artış göstererek 500 kişiye ulaşmıştır.