Koz Kalesi'nin Konumu ve Mimari Yapısı
Hatay'ın Altınözü ilçesinde, Kuseyr Deresi'nin başladığı yerde küçük bir tepe üzerine kurulan Koz Kalesi (veya diğer adıyla Kürşat Kalesi), bölgenin tarihi savunma mimarisini yansıtan en önemli yapılardan biridir. Antakya Prensliği tarafından kesme taş malzeme kullanılarak inşa edilen kale, günümüzde kısmen yıkılmış bir durumda bulunmaktadır. Eskiden kuzey yönünde bir giriş kapısı bulunan yapının bu kapısı artık mevcut olmasa da doğu tarafının düzleştirilmesiyle günümüze ulaşan bazı orijinal ahırlar ve sağlam kalmış bazı burçları halen görülmeye değer niteliktedir.
Kürşat Kalesi'nin Tarihsel Önemi ve Patrik Kalesi Dönemi
Eski adıyla bilinen Kürşat Kalesi'nden tarihi kayıtlarda ilk kez 1133 yılında, Kudüs Kralı Fulk tarafından ele geçirildiğinde bahsedilmiştir. 1155 yılına gelindiğinde ise kale, kendisi ve hazineleri için güvenli bir sığınak olarak kullanan Antakya Latin Patriği Limogesli Aimery'nin kontrolüne geçmiş ve bu sebeple Castrum Patriarchae (Patrik Kalesi) olarak anılmaya başlanmıştır. 1180 yılında Aimery, Papa III. Alexander'ın emriyle Antakya Prensi III. Boemondo'u aforoz etmiştir. Bu karara öfkelenen Prens III. Boemondo, Kudüs Kralı IV. Baudouin araya girene kadar kaleyi kuşatma altında tutmuştur.
Savunma Tarihi ve Güçlendirme Çalışmaları
Stratejik önemini uzun yıllar koruyan kale, 1188 yılında Selahaddin Eyyubi'nin ordularının saldırısından, Patrik Aimery'nin hazinesinden ödediği bir miktar para sayesinde kurtulmuştur. 1225 yılında Antakya Latin Patriği Rainier İtalya'ya dönerken, ataerkil hazinenin saklandığı Cursat Kalesi'nin denetimini Philip'e bırakmıştır. İlerleyen süreçte Papa IV. Innocentius, Antakya ve Kıbrıs'tan elde edilen kilise vergisi gelirlerinin tamamının kalenin onarımı ve genişletilmesi için kullanılmasını emretmiş; 1256 yılına kadar süren üç yıllık çalışmalarla savunması güçlendirilen kale, 1268'de Baybars liderliğindeki Memlûk kuvvetlerinin kuşatmasına başarıyla dayanmıştır.
Kalenin Düşüşü ve Son Mücadele
Antakya'nın düşmesinin ardından tamamen Müslüman kontrolündeki topraklarla çevrili kalan kaleyi, Patrik adına şövalye Sir William savunmuştur. Komşu Müslüman emirlerle, özellikle Soğr ve Bakras emirleriyle dostane ilişkiler kurmaya çalışan Sir William, daha sonra keşişliğe adım atarak kalenin idaresini babasına bırakmıştır. Ancak 13 Nisan 1275 tarihinde Memlûklar tarafından pusuya düşürülerek Şam'da hapsedilmiştir. Bu olayın ardından yeniden kuşatılan Koz Kalesi, 14 Kasım 1275 tarihinde Memlûk güçlerine teslim olmuştur.