Kovancılar'ın Kuruluş Tarihi ve Göçmen Kökeni
Elazığ iline bağlı bir ilçe olan Kovancılar'ın merkezinin yer aldığı bölge, 1934 yılı öncesinde boş ve düz bir araziydi. İlçenin temelleri, 1934 yılında Türkiye ile Romanya arasında imzalanan mübadele anlaşmasıyla atılmıştır. Bu anlaşma kapsamında Romanya'dan 300 Türk aile Elâzığ iline nakledilmiştir. Göç eden kafile, o tarihte Romanya'ya bağlı olan (1941 yılından sonra Bulgaristan'ın Silistre vilayetinin Tutrakan -şimdiki adıyla Terter- ilçesine geçen) Kovancılar köyünden anavatana göç kararı almıştır. Köstence Limanı üzerinden İstanbul'a gelen göçmen kafilesi, günümüzdeki Kovancılar ovasına gönderilerek kış mevsimi nedeniyle önce çevre köylerde geçici olarak misafir edilmiştir.
1935 yılının ilkbahar mevsiminde devlet tarafından inşa edilen 300 hanelik mahalli tarzdaki evlere yerleştirilen göçmenler, yeni yerleşim yerine Romanya'daki köylerinin adı olan Kovancılar ismini vermişlerdir. İlçenin imar planı, o dönemin kısıtlı imkânları dahilinde en iyi şekilde hazırlanmış ve hem Elâzığ ilinde hem de ülke genelinde örnek bir planlı yerleşim yeri teşkil etmiştir. Gelişimini sürdüren yerleşimde 1968 yılında belediye teşkilatı kurulmuş, ardından 19 Haziran 1987 tarih ve 3392 sayılı kanun ile Kovancılar resmen ilçe statüsüne kavuşturulmuştur.
Coğrafi Konum ve İklim Koşulları
Kovancılar, Elâzığ-Bingöl karayolunun 67. kilometresinde, Fırat Nehri kenarında ve Şahmiran Dağı'nın eteklerindeki düz bir alan üzerinde kurulmuştur. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği, ilçe merkezinde ortalama 962 metre iken ova genelinde 1026 metre yüksekliğe ulaşmaktadır. Coğrafi koordinat olarak 38-20 derece kuzey enlemi ile 39-50 doğu boylamı üzerinde konumlanan Kovancılar'ın kuzeyinde Tunceli, doğusunda Karakoçan, güneyinde Palu ve batısında Keban Baraj Gölü yer almaktadır. İlçenin yüzölçümü ise 960 kilometrekaredir. Bölge, Toros Dağları silsilesi içerisinde bulunduğundan birinci derece deprem bölgesi sınırlarına girmektedir.
İlçede kara ikliminin ılık bir özelliği hakimdir. Fırat ırmağı üzerindeki Keban ve Karakaya barajlarının yapımı tamamlandıktan sonra bölge ikliminde büyük ölçüde ılımanlaşma gözlenmiştir. İlçe merkezinin hemen yanındaki ovada ve Keban Barajı kıyısında yer alan köylerde kış mevsimi oldukça ılık geçmekte olup, kar yağışı pek etkili olmamaktadır. Yağışların çoğu ilkbahar mevsiminde yağmur şeklinde düşmekte ve yıllık yağış miktarı ortalama 500 ila 600 milimetre civarında seyretmektedir. Yılın en sıcak ayı olan temmuzda en yüksek sıcaklık 39-40 dereceleri bulurken, en soğuk dönem olan şubat ayında en düşük sıcaklık 20 ile 25 derece arasında ölçülmektedir.
Ekonomik Yapı ve Tarımsal Faaliyetler
İlçe nüfusunun %85 gibi çok büyük bir kesimi tarım ve hayvancılık sektörüyle uğraşmaktadır. İlçe topraklarının %35'lik kısmında değişik biçimlerde küçük işletmeler halinde aile ziraatı yapılmaktadır. Bunun yanı sıra, bölgede şeker pancarı, ayçiçeği ve pamuk gibi endüstri bitkilerinin yetiştiriciliği gittikçe önem kazanmaktadır. Ticari maksatla ise en çok domates, biber, soğan ve sarımsak üretimi öne çıkmaktadır. Hayvancılık faaliyetlerinde yörede Mor Karaman ırkı koyunlar egemen durumdadır. Ayrıca az miktarda İvesi Ak Karaman koyun yetiştiriciliği de yapılmaktadır.