Anadolu'nun en eski müzecilik faaliyetlerine ev sahipliği yapan ve 1899 yılında kurulan Konya Arkeoloji Müzesi, İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin ardından Türkiye'de açılan ikinci arkeoloji müzesi olma unvanını taşımaktadır. Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi tarzında iki katlı olarak inşa edilen modern binasında hizmet veren müze, özellikle Roma dönemine ait mermer lahitleri ile dünya çapında büyük bir öneme sahiptir. Müze koleksiyonunda Çatalhöyük'ten çıkarılan Neolitik dönem buluntuları, Asur Ticaret Kolonileri dönemine ait hamam mimarisi parçaları ve Roma dönemi heykelleri gibi oldukça değerli eserler sergilenmektedir.
Müzenin Tarihçesi ve Gelişimi
Konya ve çevresindeki eski eserler, 19. yüzyılın sonlarında toplanmaya başlanmış ve Konya Bedesteni'nde depolanmıştır. Müze, Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa'nın valiliği sırasında, Maarif Müdürü Azmi Bey'in gayretleriyle Mekteb-i İdadi'nin (Sultani Mektebi) avlusunda, İstanbul'daki Müze-i Hümayun'un Konya Şubesi olarak 1899 yılında kurulmuştur. 1924 yılında eklenen bir odanın ardından, idadi bahçesindeki eserler 1926 yılında "Konya Asâr-ı Atîka Müzesi" adıyla Mevlana Dergâhı'na nakledilmiştir. Buradaki koleksiyon daha sonra sırasıyla İplikçi Camii'ne ve Alaaddin Camii avlusuna taşınmış, son olarak 1962 yılında günümüzdeki modern binasına taşınarak ziyarete açılmıştır.
Salonlar ve Sergilenen Eserler
Müzede Neolitik Çağ, Erken ve Orta Tunç Çağı, Demir Çağı, Klasik, Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler dört ana salonda sergilenmektedir. Prehistorik Eserler Salonu'nda Erbaba Höyüğü, Süberde Höyüğü ve Çatalhöyük kazılarından elde edilen el yapımı pişmiş toprak kaplar, çakmak taşı ve obsidiyen ok ile mızrak uçları yer alır. Tunç Çağı bölümlerinde ise Sızma Höyük ve Karahöyük kazılarından çıkarılan buluntular sergilenmektedir. Karahöyük buluntuları içinde çarkta yapılmış kaplar, hayvan biçimli kaplar, üzüm salkımı biçiminde kandiller ve silindir mühürler bulunmaktadır.
Klasik Dönemden Bizans Çağına
Demir Çağı, Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserlerin sergilendiği salonlarda; Alaeddin Tepesi ve Kıcıkışla buluntuları, Beyşehir'in Yunuslar köyündeki Tiberiopolis antik kentinden çıkarılan ünlü Herakles Lahiti ve Iconium Nekropolü lahitleri ön plana çıkmaktadır. Bizans Devri bölümünde ise Selçuklu Tatköy'de ve Çumra Alibeyhöyüğü'nde yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan MS 6. yüzyıla tarihlenen taban mozaikleri sergilenmektedir. Müzenin bahçesinde ise Sille ve Konya merkezinden getirilen Bizans mimari parçaları ile Roma dönemine ait heykeller, mezar stelleri ve lahitler sergilenmektedir.