Komama Antik Kenti (veya Comama), Geç Roma döneminde Pamfilya Secunda eyaletinde yer alan antik bir kasabadır. Kentin "Pisidyalı" olarak adlandırılması doğrudan Pisidya bölgesi içinde yer almasından değil, Roma İmparatorluğu'nun Pisidya sınırında kurulmuş olmasından ileri gelmektedir. Günümüzde sit alanı, Burdur ili Bucak ilçesi Ürkütlü köyü yakınlarındaki Şeref Höyük üzerinde konumlandırılmaktadır.
Komama'nın Tarihi ve Koloni Yapısı
Şehrin resmi ve tam adı Colonia Iulia Augusta Prima Fida Comama olarak bilinir. Bu unvanda geçen "colonia" terimi, kentin fethedilen toprakları korumak amacıyla kurulan askeri bir ileri karakol (koloni) olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Adındaki "Augusta" kelimesi ise kentin, Roma Senatosu'nun bu unvanı muzaffer Octavian'a vermesinden sonra yani MÖ 27 yılından itibaren kurulduğuna işaret eder.
Via Sebaste ve Kuruluş Tarihi Göstergesi
Komama, bölgedeki antik yerleşimleri birbirine bağlayan ve Via Sebaste olarak adlandırılan tarihi bir Roma imparatorluk yolu üzerinde konumlanmıştır. Bu yol güzergahı üzerinde yer alan XLV (45) numaralı bir antik kilometre taşı Komama'da gün yüzüne çıkarılmıştır. Bölgedeki kilometre taşlarının genel olarak MÖ 6 yılında dikildiği göz önünde bulundurulduğunda, bu önemli buluntu Komama Antik Kenti'nin kuruluş tarihine dair en sağlam arkeolojik kanıtlardan birini sunmaktadır.
Şeref Höyük ve Arkeolojik Bulgular
Komama'nın konumlandığı Şeref Höyük, Geç Kalkolitik Dönem'den Roma İmparatorluk Dönemi'ne kadar kısa kesintiler dışında sürekli yerleşim görmüş oldukça önemli bir merkezdir. Yaklaşık 320 m x 460 m boyutları ve 14 metreye varan yüksekliği ile Göller Bölgesi'nin en büyük höyüğü konumundadır. Tarihi süreçte kendi adına sikkeler basan Komama kentinde, özellikle Roma imparatorları Marcus Aurelius ve Antoninus Pius dönemlerine ait, üzerinde imparator büstleri yer alan sikkeler keşfedilmiştir.
Komama'nın Piskoposluk Tarihi
Geç antik dönemde Komama, Pamfilya Secunda'nın başkenti olan Perge metropolitliğine bağlı yardımcı bir piskoposluk merkezi işlevi görmüştür. MS 381 yılında düzenlenen Birinci Konstantinopolis Konsili kararlarını imzalayan din adamları arasında, Pamfilya eyaletini temsilen Hesychius adında bir Komama piskoposu da bulunmaktadır. MS 458 yılında ise İskenderiyeli Proterius'un öldürülmesinin ardından Bizans İmparatoru I. Leo Trakyalı'ya ortak mektup gönderen Pamfilya Secunda piskoposlarından Hephaestus'un (bazı el yazmalarında Ephesius) sıfatı "Comaneus" olarak kaydedilmiştir. Kent, 7. ve 10. yüzyıllardaki piskoposluk listelerinde yer almazken, günümüzde Katolik Kilisesi tarafından titular (unvanen) bir piskoposluk merkezi olarak kabul edilmektedir.