Ankara'nın kuzey kısmında yer alan, İç Anadolu ile Karadeniz arasında geçişi sağlayan Kızılcahamam (eski ismiyle Yabanabad), dağlık ve ormanlık yapısıyla Türkiye'nin en seçkin doğa ve termal turizm merkezlerinden biridir. E5 Ankara-İstanbul Devlet karayolu üzerinde bulunan ilçe; Çubuk, Kahramankazan, Ayaş, Güdül, Çamlıdere ilçeleri ile Bolu ve Çankırı illeri arasında kalmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 985 metre olan Kızılcahamam, 1.623 km² yüzölçümüne sahiptir. Köroğlu Dağları ilçenin en önemli yükseltisini oluştururken, Sakarya Irmağı'nın kollarından biri olan Kirmir Çayı da ilçedeki en önemli akarsudur. Ayrıca Ankara'ya içme suyu sağlayan Kurtboğazı, Eğrekkaya ve Akyar barajları Kızılcahamam Belediyesi sınırları içerisinde yer almaktadır.
Kızılcahamam'ın Tarihçesi
Kızılcahamam'da yerleşimin ne zaman başladığı tam olarak bilinmemekle beraber, ilk çağlara kadar uzanmadığı tahmin edilmektedir. Bölge sırasıyla Hititlerin, Friglerin, Lidyalıların, Perslerin, Galatların, Romalıların ve Bizanslıların hakimiyetinde kalmıştır. 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra Anadolu'ya akınlar düzenleyen Türkler, 1073 yılında Ankara ve civarına gelerek çevreye yayılmışlardır. Yörede Oğuz boylarının adlarına sıkça rastlanması, Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'ye yerleşen Oğuz Türklerinin bugünkü bölge insanının kökenini teşkil ettiğini göstermektedir. Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla beyliklerin hüküm sürdüğü dönemin ardından, 1356 yılında Osmanlı Sultanı Orhan Gazi'nin oğlu Süleyman Paşa tarafından fethedilen Ankara ve civarı ile birlikte bölge Osmanlıların eline geçmiştir. Tarihi kayıtlarda ve Ankara yıllıklarında ismi "Yabanabad" olarak geçen bölge hakkında Evliya Çelebi Seyahatnâme'sinde, "On gün yaban ovasında gezdik, bu da Engürü (Ankara) sancağı içinde yüz parça mamur köyü olan Subaşılık'tır ve hafta pazarı olan bir ilçedir." sözleriyle bahsetmektedir. Osmanlı döneminde ilk olarak Demirciören köyü olan ilçe merkezi, 1880 yılında bugünkü Pazar beldesine nakledilmiş ve yol güzergahında bulunması ile şifalı suların varlığı sebebiyle 1915 yılında bugünkü konumuna taşınmıştır. İlçe ayrıca bilim tarihi açısından büyük öneme sahiptir; Anadolu'daki ilk insansı kalıntıları Fikret Ozansoy tarafından burada bulunmuş ve bunlara Ankarapithecus meteai adı verilmiştir.
Sağlık ve Doğa Turizmi: Kaplıcalar ve Soğuksu Millî Parkı
Roma döneminden beri kullanıldığı bilinen Kızılcahamam kaplıcaları, Türkiye çapında büyük bir ün kazanmıştır. İlçenin şifalı termal suları pek çok hastalığa iyi geldiği için sağlık turizmine çok büyük katkılar sağlamaktadır. Kızılcahamam; zengin kaplıcaları, konforlu otelleri, şifalı maden suları, doğal güzellikleri ve tarihi yerleri ile dikkat çekmektedir. Özellikle Soğuksu Millî Parkı, dağları, gölleri ve el değmemiş doğasıyla doğaseverlerin en gözde mekanları arasındadır. Ankara'ya yakınlığı nedeniyle özellikle hafta sonları çok sayıda günübirlik ziyaretçiyi ağırlayan ilçede, pazar günleri kurulan ilçe pazarında civar köylerden gelen üreticiler getirdikleri yöresel ve doğal ürünleri pazarlarlar. Son yıllarda inşa edilen büyük oteller ise kongre ve toplantılara ev sahipliği yaparak ilçe turizmine çok önemli katkılar sunmaktadır.
Şehitler Ağacı ve Spor Etkinlikleri
Kızılcahamam'ın en anlamlı duraklarından biri olan Şehitler Ağacı, Türkiye Cumhuriyeti'nde 1980 yılından bugüne kadar görevi başında yaşamını yitirmiş askerleri temsilen, askerlerin künyelerinin asılı olduğu anıt bir sedir ağacıdır. Bu anıt ağacın önünde, Türkiye'nin 81 ilinden getirilen topraklar konularak oluşturulmuş anlamlı bir Türkiye Haritası yer almaktadır. Spor faaliyetleri yönünden de oldukça aktif olan ilçede, yeşil-beyaz renklere sahip köklü Kızılcahamamspor kulübü, Kadınlar 1. Ligi'nde mücadele eden Gazi Üniversitesi Kızılcahamam MNT Kadın Futbol Takımı ve Türklerin ata sporu sayılan güreşi yaşatan Kızılcahamam Güreş Takımı bulunmaktadır. Ayrıca her yıl düzenlenen ilçe festivallerinde geleneksel olarak yağlı güreş müsabakaları gerçekleştirilmektedir.
Ulaşım Bilgileri
Kızılcahamam ulaşım kolaylığı ile de dikkat çeken bir konumdadır. Ankara il merkezine 79 km uzaklıkta bulunan ilçeye, E-89 kara yolu ve TEM otoyolu kullanılarak yaklaşık 45 dakikada ulaşılabilmektedir. İlçenin Esenboğa Havalimanı'na olan mesafesi 1 saat, kara yolu ile İstanbul'a olan uzaklığı ise 350 km'dir.