Ankara'nın Kalbi: Kızılay Meydanı'nın Tarihi ve Önemi
Türkiye'nin başkenti Ankara'nın merkezinde, Çankaya ilçesinde yer alan Kızılay Meydanı (resmî adıyla 15 Temmuz Kızılay Millî İrade Meydanı), kentin en canlı ve simgesel meydanıdır. Doğudan Ziya Gökalp Caddesi (Kolej, Kurtuluş), batıdan Gazi Mustafa Kemal Bulvarı (GMK Bulvarı) (Demirtepe, Maltepe, Tandoğan) ve kuzey-güney ekseninde Atatürk Bulvarı'nın (Sıhhiye, Ulus, Bakanlıklar, Kavaklıdere) kesişiminde konumlanan bu meydan, Ankara'nın her noktasından kolayca ulaşılabilen devasa bir kent meydanı özelliğindedir. Bünyesinde barındırdığı çok sayıda büro, mağaza, kafe ve park alanı ile şehrin sosyal ve ekonomik yaşamının merkezini oluşturur.
İsim Kökeni ve Tarihsel Dönüşüm
Meydan, ismini 1929 yılında meydanın hemen yanında inşa edilen Türk Kızılayı genel merkez binasından almıştır. Zamanla bu bina yıkılarak yerine bugünkü Kızılay AVM yapılmış olsa da, "Kızılay Meydanı" ismi Ankara halkı tarafından benimsenmeye devam etmiştir. 1960 askeri müdahalesinin ardından adı bir süre Hürriyet Meydanı olarak değiştirilen alan, 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sonrasında alınan belediye kararıyla resmî olarak "15 Temmuz Kızılay Millî İrade Meydanı" adını almıştır. Bu isim değişikliğiyle birlikte metro, Ankaray ve EGO otobüs duraklarının adları da güncellenmiştir ancak meydan yaygın olarak hâlâ Kızılay Meydanı olarak bilinmektedir.
Tarihe Yön Veren Toplumsal Olaylar
Cumhuriyet tarihi boyunca pek çok sivil ve siyasi olaya ev sahipliği yapan meydan, toplumsal eylemlerin de odak noktası olmuştur. 5 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen ve cumhuriyet tarihinin ilk sivil itaatsizlik eylemi olarak nitelendirilen 555K eyleminde, öğrenciler dönemin Başbakanı Adnan Menderes'i bu meydanda protesto etmiştir. Ayrıca 29 Ekim 2012 tarihindeki Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması ve Gezi Parkı protestolarının Ankara ayağı gibi büyük kitleleri bir araya getiren gösteriler de burada düzenlenmiştir. Adalet Yürüyüşü'nün başlangıç noktası olan tarihi Güvenpark da meydanın hemen yanında yer almaktadır.
Meydanın Mimari Yapısı ve Ulaşım
Ankaralılar için hem buluşma noktası hem de ana ulaşım merkezi olan meydanın altında Kızılay metro ve Ankaray istasyonları yer alır. Meydan çevresinde, geçmişte Uybadin Köşkü'nün bulunduğu alanda yükselen tarihi Emek İşhanı ve Türk Kızılayı binasının yerine kurulan Kızılay AVM gibi simgesel yapılar yükselir. Geniş caddelerle çevrili olan meydan, günün her saatinde hareketli olan yaya ve araç trafiğiyle Ankara'nın kalbinin attığı yerdir.