Mersin'in Eşsiz İncisi: Kız Kalesi
Mersin'in Erdemli ilçesinde yer alan Kız Kalesi, kıyıdan yaklaşık 300 metre (980 ft) açıkta konumlanmış tarihi ve görkemli bir ada kalesidir. Toplamda yaklaşık 15.000 metrekarelik bir alanı kaplayan bu tarihi yapı, Mersin il merkezine yaklaşık 80 kilometre uzaklıktadır. Günümüzde kısmen ayakta olan ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde halkın ziyaretine açık tutulan kale, bölgedeki turistik beldeye de ismini vermiştir.
Antik Çağlardan Osmanlı'ya Ulaşan Zengin Tarihçe
Ünlü coğrafyacı Strabon'a göre antik çağda korsanlar tarafından sığınak olarak kullanılan bu ada üzerindeki kale, muhtemelen Birinci Haçlı Seferi sonrasında Bizans İmparatoru I. Aleksios tarafından inşa ettirilmiştir. Tarih boyunca stratejik önemini koruyan kale, 13. yüzyılda Kilikya Ermeni Krallığı döneminde Kral I. Levon (1206) ve Kral I. Hethum (1251) dönemlerinde kapsamlı bir şekilde yeniden inşa edilmiştir. Yapılan arkeolojik araştırmalar, Bizans dönemine ait özgün kare kulelerin güney cephede varlığını koruduğunu; kuzey ve batı surlarının ise Ermeniler tarafından kendilerine özgü rustik kesme taş işçiliği ve yuvarlak kulelerle yenilendiğini göstermektedir. Ermeniler ayrıca kalenin içerisine beşik tonozlu tarihi bir şapel de inşa etmişlerdir.
Mendirekten Beylikler Dönemine Kalenin Geçiş Süreci
Ada kalesi, geçmiş dönemlerde ana karada yer alan Korikos Kalesi'ne bir mendirek vasıtasıyla bağlı durumdaydı. Ermenilerin "Gorygos" adını verdikleri bu kale, Kilikya Krallığı'nın çöküş sürecinde, 1360 yılında halkın talebi üzerine Kıbrıs Kralı I. Peter tarafından ele geçirilmiştir. Kale daha sonra 1448 yılında Anadolu beyliklerinden Karamanoğulları'nın kontrolüne geçmiş, 1471 yılında ise Osmanlı İmparatorluğu'nun Sadrazamı Gedik Ahmet Paşa tarafından fethedilmiştir. Tarihi kayıtlara göre kale, Cem Sultan'ın Rodos Şövalyeleri'nin kendisi için gönderdiği gemiye binmeden önce bir süre kaldığı yer olarak da önemli bir tarihi olaya tanıklık etmiştir.
Mimari Yapısı ve Eşsiz Tasarımı
Son yıllarda aslına uygun restorasyon çalışmaları yürütülen Kızkalesi, her biri benzersiz geometrik şekle sahip toplam sekiz kule (burç) ile korunmaktadır. Dış çevre uzunluğu 192 metre olan yapının güney ve batı duvarları birbirine dik uzanırken, kuzey ve doğu cepheleri kavisli surlarla çevrelenmiştir. Ana giriş kapısı kuzey yönünde yer alan kalenin batı tarafında ise küçük bir kapı ile bir galeri mevcuttur.
Hüzünlü Bir Yazgının Hikayesi: Kız Kalesi Efsanesi
Kız Kalesi, tarihi dokusunun yanı sıra nesiller boyu aktarılan hüzünlü efsanesiyle de tanınır. Efsaneye göre, Korykos kralının uzun dualar sonucu bir kız çocuğu dünyaya gelir. Kızının geleceğini öğrenmek isteyen kral, saraya bir kahin davet eder. Ancak kahin, prensesin bir yılan sokması sonucu öleceğini ve bu yazgıyı kimsenin değiştiremeyeceğini söyler. Kral, kızını bu acı sondan korumak adına denizin ortasındaki bu adacığa bir kale yaptırır ve onu buraya kapatır. Fakat kaçınılmaz yazgı gerçekleşir; prensesin canının üzüm çekmesi üzerine saraydan gönderilen meyve sepetinin içine gizlenen bir yılan, kızı sokarak ölümüne neden olur.