Keykubadiye Sarayı, Anadolu Selçuklu Devleti’nin yönetim merkezlerinden biri olan Kayseri’de, Keykubad (Şeker) Gölü’nün doğusunda, günümüzde Kayseri Şeker Fabrikası arazisi sınırları içerisinde yer almaktadır. Sarayın inşa tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte, genel olarak Anadolu Selçuklu Sultanlarından I. Alaeddin Keykubad tarafından 1220’li yılların ortalarında yaptırıldığı kabul edilmektedir. Saray; Keykubad Dağı, Keykubad (Şeker) Gölü ve Meşhed Ovası arasındaki düzlükte konumlanmıştır.
Yazlık Saray ve Stratejik Sefer Üssü
I. Alaeddin Keykubad’ın yazlık saraylarından biri olan ve aynı zamanda sefer hazırlıklarının da yapıldığı bir üs niteliğindeki bu saray, büyük tarihi olaylara sahne olmuştur. 1237 senesinde Sultan I. Alaeddin Keykubad’ın, burada verdiği bir ziyafette av etini yemesi sonucu zehirlenerek vefat ettiği yer yine bu saray olmuştur.
İbn Bibi'nin Anlatımıyla Sarayın Görkemi
Keykubadiye Sarayı’nın görkemini dönemin önemli tarihçilerinden İbn Bibi, “Orayı sanki Tanrı cenneti dünyada göstermek için yaratmıştı… Orada öyle bir saray vardı ki, alanında güneş ve ay yüz taraftan görünüyordu…” şeklinde tasvir etmiştir. Hükümdarın vefatından sonra oğlu II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde de kullanılan saray, ihtişamıyla bilinmektedir.
Kösedağ Savaşı Sonrası Moğol Tahribatı ve Günümüz Kalıntıları
Saray, 1243 yılında yapılan Kösedağ Savaşı’ndan sonra Moğolların Kayseri’yi işgali sırasında yakılıp yıkılmıştır. Aksaraylı Kerimüddin Mahmud, 1265 yılında “Feleği gör ki; çehreleri sultanları imrendiren o mutlu zümreyi, o temiz imanlı ve dürüst gidişli insanları cefasıyla ne hale getirdi. Onların faziletlerinden şimdi memlekette bir hatıra kalmamış gibidir. Kayseri’nin saraylarına bak ki ne kapıları ne de duvarları yerindedir” ifadesiyle Keykubadiye’nin artık kullanılmayacak durumda olduğunu belirtmiştir. Anadolu Selçuklu dönemi sonrasındaki kullanımına dair herhangi bir bilginin bulunmadığı saraydan günümüze, büyük ölçüde tahrip olmuş Dört Kemerli Yapı (Köşk) ve Tonozlu Yapı (Büyük Köşk) olarak adlandırılan iki yapı kalıntısı ulaşabilmiştir.