Likya dilindeki adıyla Dolichiste, kaynaklarda çoğunlukla Kakava adıyla geçen Kekova; Antalya ilinin Demre ilçesi yakınlarında, Kaleköy ve Üçağız açıklarında yer alan, 4.5 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip küçük ve kayalık bir adadır. Günümüzde adada yerleşik olarak yaşayan kimse bulunmamaktadır. Teknelerle ulaşım sağlanan, üzerinde pansiyonlar ve kafeler barındıran bölge ise adanın hemen karşı kıyısında konumlanan anakaraya bağlı Kaleköy'dür.
Kekova'nın Tarihi ve İdari Süreci
İtalyan işgalinin ardından adanın hangi ülkeye ait olacağı konusunda Türkiye ve İtalya arasında bir süre uzlaşılamamış, daha sonra ada 1932 yılındaki anlaşma ile resmi olarak Türkiye'ye bırakılmıştır. Bizans İmparatorluğu döneminde yeniden inşa edilip gelişen şehir, Arap akınları ve istilaları nedeniyle zamanla bu gelişimini sürdürememiş ve en nihayetinde terk edilmiştir. Günümüzde Kekova, sahip olduğu tarihi ve kültürel önemiyle Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan kıymetli alanlardan biridir.
Antik Dolchiste Kenti ve Sit Alanı Kararı
Kekova Adası'nın kuzey tarafında, milattan sonra 2. yüzyılda meydana gelen yıkıcı bir deprem neticesinde sular altında kalan antik Dolchiste (Dolikisthe) kentinin kısmen batık kalıntılarına yer yer rastlanmaktadır. Bölgenin arkeolojik ve doğal değerlerini korumak amacıyla Kekova ve çevresi, 18 Haziran 1990 tarihinde Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından sit alanı ilan edilmiştir. Tüm yükümlülük gereği yüzüş ve dalış faaliyetlerinin hükümetten özel izin alınarak yapılması kararlaştırılmışsa da, sonraki yıllarda bu yasak tarihi batıkların dışındaki bölgeler için esnetilerek kaldırılmıştır.
Kekova Bölgesi ve Çevredeki Antik Yerleşimler
Toplamda 260 kilometrekarelik geniş bir coğrafi alanı kapsayan Kekova bölgesi; Kekova Adası'nı, Kaleköy ve Üçağız köylerini, ayrıca Simena, Aperlae, Dolchiste ve Teimioussa olmak üzere dört önemli antik kenti bünyesinde barındırmaktadır. Adanın kuzeybatısında yer alan Tersane Koyu (tersanenin körfezi), antik Xera kenti kalıntıları ve Bizans kilisesinin kalıntılarıyla birlikte bölgedeki en önemli tarihi noktalardandır.
Kaleköy ve Üçağız Köyleri
Antik Simena olarak bilinen Kaleköy, Türkiye kıyısında konumlanan, kalesi ve Aperlae'nin kısmen batık kalıntıları bulunan küçük bir köydür ve buraya ulaşım sadece deniz yoluyla sağlanabilmektedir. Kaleköy'e 1 kilometre mesafede yer alan Üçağız (eski adı Teimioussa) ise aynı adı taşıyan koyun kuzeyinde kurulmuştur. Doğusunda Teimiussa harabeleri bulunan köyün ismi, açık denize açılan üç farklı çıkışı temsil edecek şekilde 'üç ağız' anlamına gelmektedir.