Kaynarca Mevkii Höyüğü: Coğrafi Konumu ve Çevresi
Kaynarca Mevkii, Çanakkale il sınırları içerisinde, Gelibolu Yarımadası'nın Çanakkale Boğazı'na bakan sırtlarında, Gelibolu ilçesinin 8 kilometre güneybatısında konumlanan tescilli bir höyüktür. Sütlüce köyü sınırlarında yer alan yerleşim, Münipbey Deresi'ne bakan alçak bir teras üzerinde kurulmuştur. Günümüzde denizden yaklaşık 2 kilometre kadar içeride bulunan höyüğün, tarihöncesi dönemde deniz kıyısında olduğu ve derenin taşıdığı alüvyonlar sebebiyle bugünkü konumunu aldığı ileri sürülmektedir.
Arkeolojik Araştırmalar ve Tabakalanma
Höyük, ilk kez 1983 yılında Mehmet Özdoğan başkanlığında yürütülen Trakya yüzey araştırması sırasında tespit edilmiştir. Daha sonra, 2007 yılında Onur Özbek başkanlığında gerçekleştirilen Gelibolu Yarımadası Prehistorik Dönem Yüzey Araştırması kapsamında yeniden incelenmiştir. Bölgede henüz sistemli bir kazı çalışması yapılmadığı için kesin bir tabakalanma verilememektedir. Ancak elde edilen yüzey bulgularına dayanarak, yerleşimin biri prehistorik dönem, diğeri ise geç dönem olmak üzere iki ana tabakadan oluştuğu öngörülmektedir.
Önemli Buluntular ve İlk Tarımcı Topluluklar
Kaynarca Mevkii'nde yapılan yüzey araştırmalarında elde edilen çanak çömlek parçaları, Fikirtepe buluntularına benzerlik gösteren yalın maldan üretilmiştir. Bununla birlikte, Fikirtepe - Pendik Kültürü'ne özgü bezemeli parçalara bu alanda rastlanmamıştır. Yontmataş endüstrisinde ise mikrodilgilerin ağırlıkta olduğu çakmak taşı ve obsidiyen kullanımı hakimdir. Yontmataş aletlerin %70'inden fazlasının kalsedondan yapılmış olması dikkat çekicidir. Bu buluntular, Kaynarca Mevkii'nin Marmara Bölgesi'ndeki ilk tarımcı toplulukların yayılımını anlamak açısından büyük bir önem taşıdığını göstermektedir.
Koruma Statüsü ve Günümüzdeki Tahribat Durumu
Kültür varlığı olarak 19.04.1992 tarihinde 2412 / 1 tescil numarası ve derecesi ile koruma altına alınan höyük, günümüzde ciddi tahribat tehdidi altındadır. Yoğun tarımsal faaliyetler nedeniyle höyüğün güney, batı ve doğu kesimleri tarla olarak kullanılmaktadır. Ayrıca höyüğün üzerinden bir tali yol geçmekte ve belediyeye ait asfalt malzemeleri bu alana yığılmaktadır.