Muğla ilinin Fethiye ilçesine bağlı olan Karaçulha, Ege Bölgesi'nde yer alan tarihi bir mahalledir. Muğla il merkezine 140 km, Fethiye ilçe merkezine ise sadece 5 km uzaklıkta konumlanan bu yerleşim yeri, bölgenin en eski ve köklü geçmişe sahip noktalarından biridir.
Karaçulha'nın Köklü Tarihi
Karaçulha'ya yerleşimin 1400'lü yıllarda başladığı bilinmektedir. Bölge; Gökben ve Esenköy (Dont) ile birlikte Fethiye'den sonra kurulan en eski yerleşim alanları arasında yer alır. İlk yerleşimler şimdiki beldenin dağ eteklerinde bulunan üst kısımlarında başlamıştır. Buraya yerleşen ilk ailelerin, Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında diğer beyliklerle kaynaşmak ve işbirliği yapmak amacıyla Anadolu'nun dört bir yanına gönderilen Kayı boyuna mensup aileler olduğu ifade edilmektedir. 13. yüzyılın ortalarında Meğri adı verilen büyük bir aile bu bölgeye gelmiş, daha sonra çobanlık yapan bu ailenin bölünmesiyle bir kısmı Gökben ve Esenköy civarına göç ederken, bir kısmı da Karaçulha'daki Ahmetpaşa Duvarı etrafına yerleşmiştir. Aileler daha sonra Avdan mevkiine ve 18. yüzyılda bugünkü Osman Efendi Camii çevresine yayılmıştır.
Karaçulha İsminin Efsanevi Kökeni
Bir diğer anlatıma göre Menteşe Beyliği döneminde Meğri merkeze uzak olduğu için buraya baş kadılık verilir. Menteşe Beyliği'nin Osmanlı Devleti'ne katılmasıyla çevrede küçük yerleşimler kurulur. Bu süreçte baş kadılığa bağlı Karakeçili boyundan Yörük kabilesine mensup bir yiğit kadı tarafından haksız yere öldürülür. Dul kalan eşi, çocukları ve hayvanlarıyla birlikte sessiz bir yer arayarak bugünkü Kösebükü yokuşunun bulunduğu yere yerleşir. Burada keçi kılından kara çul dokumaya başlayan kadının yanına zamanla çevre bölgelerden kara çul almak için gelenler, bu bölgeyi "Karaçulha" olarak anmaya başlar. Ayrıca 17. yüzyılın ünlü Türk seyyahı Evliya Çelebi de seyahatnamesinde Karaçulha halkından bahsetmektedir.
İdari Yapı ve Belde Süreci
Nüfusun ve sınırların genişlemesiyle zaman içinde Çamköy, Kınık ve Boğalar gibi bölgeler Karaçulha'dan ayrılmıştır. Karaçulha, 24 Mayıs 1970 tarihinde yapılan halk oylaması sonucunda belde statüsü kazanmıştır. Beldenin ilk belediye başkanı Mustafa Severoğlu olmuştur. Sırasıyla Kadir Özdemir, Mehmet Kocatepe, Ali Aldan, Mustafa Kiremitli, Yusuf Çaylı ve Turan Kovancı gibi isimler belediye başkanlığı görevini yürütmüşlerdir. Günümüzde mahalle statüsünde olan yerleşim, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.