Kaman Kalehöyük: Orta Anadolu'nun Tarih Kurganı
Kırşehir il merkezinin kuzeybatısında, Kaman ilçesinin 3 kilometre doğu-kuzeydoğusundaki Çağırkan köyü yolu üzerinde yer alan Kaman Kalehöyük, yaklaşık 280 metre çapında ve 16 metre yüksekliğinde son derece önemli bir arkeolojik höyüktür. İlk olarak 1986 yılında Sachihiro Omura başkanlığında başlatılan kazı çalışmaları, Japonya Ortadoğu Kültür Merkezi ve Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü adına kesintisiz şekilde yürütülmektedir. Bu köklü çalışmalar sonucunda, bölgenin tarih öncesi çağlardan yakın tarihe kadar uzanan zengin katmanları gün yüzüne çıkarılmıştır.
Dört Farklı Uygarlık Katmanı ve Tarihsel Kronoloji
Yapılan bilimsel arkeolojik kazılarda, Kaman Kalehöyük'te kronolojik olarak yeniden eskiye doğru sıralanan dört ana uygarlık katmanı ve bu katmanlara ait çok sayıda yapı evresi saptanmıştır. Höyüğün en üst katı olan I. kat, MS 14. ile 17. yüzyıllar arasına tarihlenen Osmanlı Dönemi'ni temsil etmektedir. II. kat MÖ 12. ile 4. yüzyılın ikinci yarısı arasındaki Demir Çağı ve Frig Dönemi'ne; III. kat MÖ 20. ile 12. yüzyıllar arasındaki Orta ve Geç Tunç Çağı'na (Hitit İmparatorluğu, Eski Hitit ve Asur Ticaret Kolonileri Çağları) uzanmaktadır. En eski tabaka olan IV. kat ise MÖ 3. binyıla, yani Erken Tunç Çağı'na tarihlenmektedir.
Benzersiz Arkeolojik Buluntular ve Madencilik İzleri
Kazılarda her katmana özgü çok değerli ve şaşırtıcı küçük buluntular elde edilmiştir. Osmanlı Dönemi'ne ait birinci katta duvarların içine gömülü ocaklar, demir cürufları ve aletler bulunmuş, bu yapıların birer madencilik işliği olduğuna kanaat getirilmiştir. Ayrıca bu katta 17. yüzyıla ait bir Çin porseleni parçası, Avrupa gümüş sikkesi ve çeşitli süs eşyaları bulunmuştur. Daha eski katmanlarda ise megaron tipi binalar, Asur ve Hitit dönemine ait geniş tahıl siloları, tunç fibulalar, ok ve mızrak uçları ile Amarna Devri'ne (18. Hanedan Dönemi) ait Horus ve Ra sembolleri taşıyan fayanstan yapılma bir damga mühür keşfedilmiştir. Ayrıca IId ve IIc evrelerindeki kültürel ve mimari devamlılık, Orta Anadolu'daki tarihsel "Karanlık Çağ"ın (Bronz Çağı Çöküşü) Kaman Kalehöyük'te yaşanmadığını ortaya koymaktadır.
Ödüllü Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi ve Japon Bahçesi
Japon Hükümeti'nin "Kültürel Mirası Koruma Projesi" kapsamında hibe olarak inşa ettiği Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi, 1.500 metrekarelik toplam alanı ile ziyaretçilerine benzersiz bir deneyim sunmaktadır. Kazısı süren höyük formunda tasarlanan çevre düzeni sayesinde ziyaretçiler hem buluntuları hem de aktif kazı yöntemlerini yerinde inceleyebilmektedir. Müzenin hemen yanında yer alan ve Japonya dışındaki en büyük botanik bahçelerinden biri olan geleneksel "Japon Bahçesi" ise alana eşsiz bir güzellik katmaktadır. Bu özellikleri sayesinde müze, 2011 yılında "En iyi yeşil müze" ödülüne layık görülmüş ve 2012 yılında Avrupa'da Yılın Müzesi ödülüne aday gösterilmiştir.