Salepçioğlu Camii Tarihçesi
Salepçioğlu Camii (veya Hacı Ahmet Sait Salepçioğlu Camii), İzmir'in Konak ilçesinde bulunan tarihi bir ibadethanedir. Yapı, Salepçizade Hacı Ahmed Ağa'nın vasiyeti doğrultusunda, İzmir Kadısı Mehmet Emin Efendi'nin gözetiminde 1897 ile 1905 yılları arasında inşa edilmiştir. Bazı kaynaklar, 1905 yılında yalnızca minarenin tamamlandığını ve cami inşaatının 1907 yılına kadar devam etmiş olabileceğini belirtmektedir. Üst katı cami, alt katı ise medrese olarak tasarlanan yapının inşası için Salepçizade Ahmed Ağa tarafından yaklaşık 80 adet dükkânın ve iki büyük hanın gelirleri vakfedilmiştir. Eskiden Büyük ve Küçük Salepçioğlu hanlarının bulunduğu bölgede günümüzde Salepçioğlu Çarşısı yer almaktadır. Caminin medrese kısmı 1924 yılında kapatılmış, 1945-1967 yılları arasında Güreş İhtisas Kulübü ve Yeşilay Cemiyeti gibi kuruluşlar tarafından kullanıldıktan sonra 1985'te tekrar ibadete açılarak günümüzde Kur'an kursu olarak hizmet vermeye başlamıştır.
Mimari Özellikleri ve İç Tasarımı
Caminin zemin katında ana girişin iki yanında, dışarıda ve içeri girince iki yanda olmak üzere toplam dört adet mermer çeşme bulunmaktadır. Tavanı, merkezi dört adet yivli dökme demir kolon tarafından taşınan volta döşeme ile yapılmıştır. Avlusunda demir korkuluklara destek olan kırmızı taştan yapılmış babalar ve doğu cephesinde kırmızı taştan yapılmış bir havuz yer almaktadır. Dikdörtgen planlı son cemaat yerinin üzeri üç kubbeyle kapatılmıştır. Caminin dış duvarları mermer ve koyu nefti (koyu yeşil) renkli taşlarla kaplanmıştır. Pencere ve kapıların söve ve kemerleri geniş satıhlı mermerden yapılmış olup, iç cephede de yeşil tonları hakimdir. İç mekan duvarları kemer süslemeleri ve ayaklar ile çevrelenmiştir. Mihrap ve minber beyaz ve gri mermerden üretilmiş olup, minberde geometrik desenler ile bitki motifleri yer almaktadır.
Kubbe Süslemeleri ve Eşsiz Minberi
Caminin kubbesinin iç kısmı kırmızı, yeşil ve kahverengi renklerde kalem işleri ile bezenmiştir. On altı dilimli radyal bölmeli kubbenin merkezi bitki motifleriyle süslenmiş olup, bu bölmelerin altında vitray süslemeli küçük pencereler bulunmaktadır. Üst kata dar ve işlemeli ahşap bir merdivenle ulaşılan caminin minberi, 1905 tarihli inşa kitabesiyle İzmir'deki tarihi minberler arasında yegane inşa veya onarım kitabesine sahip olan minberdir. Minarenin, cami kitlesinin saçağına kadar yükselen sekizgen kaidesi koyu nefti kesme taş ve beyaz mermer ile oluşturulmuş ve bu sekizgen kaide üzerine daire kesitli olarak inşa edilmiştir. Tarih boyunca depremlerden etkilenen minare, 1927 yılındaki depremde yıkılmasının ardından dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik tarafından yaptırılmış, 1974 yılındaki depremde tekrar yıkıldıktan sonra ise 1982 yılında yeniden inşa edilmiştir. Yapı için son olarak 2011 yılında İzmir Ticaret Odası'nın üstlendiği bir restorasyon çalışması gerçekleştirilmiştir.
Günümüzdeki Konumu ve Önemi
Salepçioğlu Camii, günümüzde tarihi Kemeraltı Çarşısı'nın ana caddelerinden Anafartalar Caddesi, Birinci Beyler Sokağı ve Kestelli Caddesi arasında kalan bölgede yer almaktadır. Cami ile Kemeraltı arasındaki geçiş Salepçioğlu Çarşısı kullanılarak sağlanmaktadır. Çarşının betonarme yapısı caminin çevre görünümünü değiştirmiş ve farkındalığını azaltmış olsa da yapı, bölgenin en önemli tarihi sembollerinden biri olmaya devam etmektedir.