Verem Savaş Dispanseri, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumuna bağlı olarak çalışan ve Türkiye'de verem (tüberküloz) hastalığıyla mücadele etmek üzere kurulan resmi sağlık kuruluşlarıdır. Tüberküloz teşhisi, tedavi ve takipleri ile BCG aşılamaları gibi hayati işlemler bu merkezlerde vatandaşlara ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Teşhis ve Laboratuvar Faaliyetleri
Dispanser bünyesinde yer alan röntgen bölümünde, tüberküloz teşhisinin gerçekleştirilmesi amacıyla akciğer grafisi çekimi yapılmaktadır. Kuruluşların laboratuvar bölümünde ise mikroskop yardımıyla balgam numunelerinde etken basil araması gerçekleştirilir. Elde edilen balgam numunelerinin bir örneği tetkik amacıyla bölge tüberküloz laboratuvarlarına gönderilir. Dispanserlerde ayrıca resmi raporların düzenlenmesi, düzenli kayıtların tutulması ve tüberküloz hakkında bilgilendirme çalışmaları da yürütülmektedir.
Temel Görev ve Sorumluluklar
Kuruluşlar, bulundukları bölgede verem savaşı ile ilgili tüm çalışmaları koordine eder. Bildirimi yapılan hastaların tedavilerini düzenli şekilde sürdürmelerini sağlamanın yanı sıra semptomlu ya da tüberküloz şüphesi olan her hastada balgam mikroskopisi ile tanı koyar. Hastalara ilaçlarını ücretsiz olarak temin eden dispanserler, Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) planı hazırlar ve DGT uygulayıcısını belirler. Tüberküloz hastalarının yakınlarının muayenelerini gerçekleştirir, koruyucu ilaç tedavisi gereken kişilere bu tedaviyi sunarak kayıtlarını tutar. Yataklı tedavi görmesi gereken hastaları hastaneye sevk eder ve çeşitli kurumlardan talep edilen tüberküloz olunmadığına dair sağlık raporlarını düzenler.
Hizmet Kapasitesi ve İstatistikler
Türkiye genelinde 2010 yılı sonu itibarıyla hizmet veren Verem Savaş Dispanseri sayısı 198 olarak kaydedilmiştir. 2010 yılı verilerine göre bu dispanserlerde 2.378.998 poliklinik muayenesi, 1.793.368 radyolojik tetkik ve 92.238 direkt mikroskopi işlemi yapılmış; 125.256 örnek bölge tüberküloz laboratuvarlarına gönderilmiştir. 2009 yılı kayıtlarına göre ise dispanserlerde 115.421 temaslı muayenesi gerçekleştirilmiş ve 21.326 kişiye koruyucu ilaç tedavisi uygulanmıştır.