Saçlı Abdülkadir Efendi Cami ve Konumu
Saçlı Abdülkadir Efendi Cami, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde, Eyüp Sultan Camii meydanına yakın bir konumda yer almaktadır. Klasik dönem mimari özelliklerini kısmen yansıtan bu tarihi ibadethane, tek kubbeli ve fevkani bir yapı tarzına sahiptir. Günümüzde de faal durumda olan cami, tam olarak Kalenderhane Caddesi üzerinde, Eyüpsultan Camii kıble yönüne göre meydanın sağ tarafında konumlanmıştır.
Caminin Tarihsel Gelişimi ve Orijinal Yapı
Şeyhî lâkaplı Abdülkadir Efendi, Kanuni Sultan Süleyman (I. Süleyman) dönemi Şeyhülislâmlarındandır. Caminin tarihi gelişiminde ilginç bir dönüşüm söz konusudur. Saçlı Abdülkadir Efendi'nin babası olan Sivasî Tekkesi şeyhi Abdürrahim Efendi'nin türbesi üzerine 1538 yılında inşa ettiği asıl cami günümüzdeki mevcut yapı değildir. Asıl cami, günümüzdeki yapının sağ tarafına bitişik olan ve üzeri şimdi açık bulunan alandır. Bu orijinal yapı vaktiyle harap olup yıkıldıktan sonra, yanındaki diğer mekan cami haline dönüştürülmüştür.
Darülkurradan Camiye Dönüşüm
Günümüzde cami olarak hizmet veren bu mekan, aslında 1585-1590 yılları arasında Şeyhülislam Hoca Sadeddin Efendi tarafından Darülkurra maksadıyla inşa ettirilmiştir. Yapının Eyüp Sultan Camii yönünde ve bitişiğinde yer alan türbe bölümünde ise üç adet kabir yer almaktadır.
Tarihi Hazire ve Kabristan Alanı
Mescidin eski yerinde, yapının bânisi olan Şeyhülislam Saçlı Abdülkadir Efendi ile babası Şeyh Abdürrahim Efendi'nin kabirleri yer almaktadır. Camiyi çevreleyen geniş hazire alanında ise 16. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasındaki dönemlere ait yüzden fazla tarihi mezar bulunmaktadır. Bu tarihi mezarlar arasında Şeyhülislam Hoca Sadeddin Efendi ile Samiha Ayverdi'nin İbrahim Efendi Konağı isimli romanının kahramanı olan İbrahim Efendi'nin mezarı da mevcuttur.