İshaklar Mahallesi'nin Tarihçesi ve Kuruluşu
Bursa ilinin Harmancık ilçesine bağlı bir mahalle olan İshaklar, 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde yer almaması nedeniyle erken dönem Osmanlı (Manav) yerleşimlerinden ziyade, 17. yüzyıl veya sonrasında bölgeye yerleşen Yörük/Türkmen grupları tarafından kurulduğu düşünülen bir yerleşim yeridir. Yerel rivayetlere göre köyün adı, bölgeyi yurt tutan "İshak" adındaki bir kurucu şahıstan veya obadan gelmektedir. Tarih boyunca idari olarak Hüdavendigar Vilayeti ve Orhaneli (Atranos) kazası sınırları içerisinde kalmış olan yerleşim, Kütahya'nın Simav veya Tavşanlı ilçelerindeki benzer isimli köylerle karıştırılmamalıdır.
Osmanlı Dönemi ve Madencilik Faaliyetleri
Köyün geçmişine dair en net demografik veriler 19. yüzyıl arşiv belgelerinde yer bulmaktadır. 1842 tarihli Harmancık Kazası Nüfus Defteri'nde köydeki hane reislerinden birinin "Tahtacıoğlu" lakabıyla anılması, yerleşimin kökeninde ormancılıkla uğraşan Tahtacı Türkmenlerinin etkisi olduğuna işaret etmektedir. Köy arazisi, Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren madencilik faaliyetlerine sahne olmuştur. 1905 tarihli Şura-yı Devlet kayıtlarında, köy sınırları içerisindeki krom madeninin ihalesine dair resmi belgeler bulunmaktadır.
Cumhuriyet Dönemi ve Tarihi Elektrik Santrali
Cumhuriyetin ilk yıllarında İshaklar köyü, bölgenin maden sanayi merkezlerinden biri haline gelmiştir. 1938 yılında köydeki krom madenleri Türk Maadin Şirketi tarafından işletilmiştir. Arşiv belgelerine göre, maden işletmesinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla 1938 yılında İshaklar köyüne bir elektrik santrali kurulmuştur. Bu santralin yakıtı olan linyit kömürünün Tavşanlı'ya bağlı Doğanlar köyünden tedarik edildiği dönemin kararlarında kayıtlıdır. O dönemlerde bir dağ köyünde elektrik üretim tesisi bulunması, köyün sanayi tarihi açısından taşıdığı büyük önemi göstermektedir.
Coğrafi Konumu, Jeolojik Yapısı ve Ekonomi
İshaklar, Bursa il merkezine 105 km, Harmancık ilçe merkezine ise 14 km uzaklıktadır. Uludağ'ın güneyinde, Ege ve Marmara bölgelerinin geçiş hattındaki dağlık bir arazide yer alan mahalle, jeolojik olarak Harmancık-Orhaneli ofiyolit kuşağı üzerindedir. Mahallenin ekonomisi günümüzde tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayanmaktadır. Tarihsel olarak önemli bir krom üretim merkezi olan köy sahasında, halen bakır ve krom rezervleri bulunmaktadır. Köy, 1987 yılında Harmancık'ın ilçe olmasıyla buraya bağlanmış, 2012'deki Büyükşehir Yasası ile de mahalle statüsünü kazanmıştır.