İsba Antik Kenti (veya Isba), antik Pamfilya bölgesinin kuzey sınırında yer alan tarihi bir yerleşim yeridir. Günümüzde Antalya ilinin Kaş ilçesine bağlı Çeşme köyü sınırları içerisinde yer alan sit alanı ile ilişkilendirilmektedir. Pamfilya'nın bu sınır kenti, tarihi coğrafyası ve barındırdığı kültürel miras ile bölgenin geçmişine ışık tutan önemli arkeolojik alanlardan biridir.
Tarihi ve Dini Önemi
Tarihsel süreçte İsba, Roma İmparatorluğu döneminde idari ve dini açıdan önemli roller üstlenmiştir. Kent, Roma'nın Pamfilya Prima eyaletinin başkenti olan Side'nin metropolitlik makamına bağlı bir Hristiyan piskoposluğu (piskoposluk merkezi) haline gelmiştir. Bu durum, yerleşimin antik dönem Hristiyanlık tarihindeki önemini ve bölgesel idari hiyerarşideki yerini göstermektedir.
Katolik Kilisesi ve Ünvan Piskoposluğu
Günümüzde yerleşik bir piskoposluk merkezi olmayan İsba, Katolik Kilisesi tarafından halen bir ünvan (titüler) piskoposluğu olarak listelenmektedir. Bu ünvan makamının temsilcileri arasında en çok dikkat çeken isimlerden biri Lionel Scheffer'dir. 14 Mart 1946 ile 3 Ekim 1966 tarihleri arasında İsba titüler piskoposu olarak görev yapan Scheffer, daha sonra Labrador Apostolik Vekili olmuş ve görev yaptığı Kanada'nın Québec eyaletindeki Schefferville şehri onun adıyla anılmaya başlanmıştır.
Arkeolojik Konumu ve Değeri
Koordinatları 36°23′20″K 29°44′14″D olan bu antik yerleşim, Akdeniz Bölgesi'ndeki tarihi zenginliklerin günümüze ulaşan örneklerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir. Pamfilya'nın kuzey ucundaki konumuyla stratejik bir öneme sahip olan sit alanı, bölgedeki antik kentler ve Roma dönemi kalıntıları arasında yer alarak tarih ve arkeoloji meraklıları için incelenmeye değer somut veriler sunmaktadır.