İstanbul Boğazı'nın En Büyük Faciası: Independenta Kazası
15 Kasım 1979 tarihinde Türkiye saatiyle sabah 05:30'da İstanbul Boğazı'nda, Haydarpaşa Limanı'nın yaklaşık 800 metre açığında büyük bir denizcilik faciası meydana gelmiştir. Libya'nın Es Sider limanından Romanya'nın Köstence şehrine 94.000 ton ham petrol taşıyan Romanya bandıralı MT Independența tankeri ile Ukrayna'nın Mariupol kentinden İtalya'ya çelik taşıyan Yunan kargo gemisi M/V Evriali çarpışmıştır. Kılavuz kaptanın talimatlarına uymayarak hatalı rota izleyen Yunan gemisinin, Independenta tankeriyle çarpışması sonucu çıkan kıvılcımlar büyük patlamalara yol açmıştır.
Büyük Patlamalar ve Can Kayıpları
İlk çarpışmanın ardından Independenta tankerinde art arda büyük patlamalar meydana gelmiş ve gemi Haydarpaşa Limanı'nın yarım mil açığında karaya oturmuştur. Patlamaların ardından çıkan yangında gemi tamamen yanmış ve kullanılamaz hale gelmiştir. Kazada tankerin 43 mürettebatı hayatını kaybetmiş, bu büyük felaketten sadece 3 mürettebat sağ olarak kurtulabilmiştir. Hayatını kaybeden denizcilerin büyük kısmı, denize dökülen petrolün rüzgarla sürüklenmesi nedeniyle suda yaşamını yitirmiştir.
Devasa Çevre Felaketi ve Ekosisteme Etkileri
Kaza sonrasında çıkan ve tam 27 gün süren yangın, İstanbul genelinde ciddi bir hava ve çevre kirliliğine neden olmuştur. Tankerde bulunan 714.760 varil ham petrol yanmış veya Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı sularına karışmıştır. Kazanın ardından yaklaşık 30.000 ton ham petrol yanırken, kalan 64.000 ton ham petrol 5,5 kilometrelik bir alanda denize yayılmış ve deniz dibinde yaşayan canlıların ölüm oranının %96'ya ulaşmasına yol açmıştır. Ayrıca havaya karışan zararlı parçacık oranı insan sağlığı için izin verilen sınırın dört katını aşmıştır.
Hukuki Süreç ve Sonuçlar
Kazanın ardından yürütülen mahkeme sürecinde, M/V Evriali gemisinin Yunan kaptanı Alekos Adamopoulos ve yedi mürettebatı dikkatsiz ve ihmalkar davranmak, uluslararası denizcilik kurallarına uymamak ve İstanbul'un güvenliğini tehlikeye atmakla suçlanmıştır. Yunan kaptan 20 ay hapis cezasına çarptırılmış, bu ceza para cezasına çevrilmiştir. Türkiye, oluşan zarar ve temizlik çalışmaları için Romanya'dan yaklaşık 200 milyon dolar tazminat talep etmiştir. Yıllar süren sürecin ardından devasa tankerin enkazı Tuzla'da kırılarak hurdaya ayrılmıştır.