Ilgın kaplıcaları, Konya'nın Ilgın ilçesinin yaklaşık iki kilometre batısında, Konya-Akşehir yolu üzerinde yer alan ve tarih boyunca şifalı sularıyla ün kazanmış son derece önemli bir termal merkezdir. Anadolu hamamları içerisinde Ilgın Kaplıcası'nın gerek tarihi, mimari gerekse tıp tarihi ve toplum sağlığı açısından büyük önemi bulunmaktadır.
Kaplıcanın Tarihçesi
Roma Dönemi
Romalılar zamanında "Tyriacum" adıyla bilinen Ilgın, I. Justinianus devrinde ülkenin en ünlü kaplıcaları arasında yer almaktaydı. Eski Tiberiopolis olduğu bilinen bu bölgenin yakınında balığı bol bir göl bulunmaktaydı ve sıcak su kaynaklarının şifalı etkileri görülmekteydi. Roma devrinde kaplıca; kaynağının etrafı mermerlerle düzenlenmiş, üzeri örtülü banyo ve dinlenme alanlarına sahip bir mimari yapıya sahipti. Günümüzde kaplıcanın yakın çevresinde bulunan çeşitli mimari parçalar bu tarihi dönemin izlerini taşımaktadır.
Selçuklu ve Osmanlı Dönemleri
Selçuklu döneminde "Âb-ı Germ" (Ilık Su) adıyla bilinen kaplıcaya, Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından kubbeli bir sıcaklık ile camegah yaptırılmıştır. Bu yapıda, aslan başlı iki mermer lüleden su akıtılan bir havuz bulunmaktaydı. Evliya Çelebi'nin aktardığına göre, nikris (gut) hastalığına yakalanan Sultan I. Alaeddin Keykubad bu kaplıcada şifa bulmuş ve yapıyı inşa ettirmiştir. Deprem ve savaş gibi sebeplerle yıkılan hamam, 1267 yılında Sultan III. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından Mimar Kaluyan el-Konevi'ye yeniden inşa ettirilmiştir. Sahip Ata'nın burada han, zaviye ve kaplıcadan oluşan bir külliye yaptığı anlaşılmaktadır. Ünlü düşünür Mevlana Celaleddin de hem sağlık imkanlarından faydalanmak hem de gelen insanlarla sohbet etmek amacıyla her yıl yaz mevsiminde ailesi ve dostlarıyla buraya gelip istirahat etmiştir. Osmanlı döneminde ise Sultan Abdülmecid zamanında, Hicri 1256 (Miladi 1840) yılında Türkmen Beylerinden Hacı Numan Efendi tarafından tekrar tamir edilmiştir.
Kaplıca Suyunun Özellikleri ve Sağlık Faydaları
Kaplıca suyunun sıcaklığı 42 °C olup, pH değeri 7,15'tir. Toplam mineralizasyonu 943.13 mg/l olan suyun içeriğinde; potasyum, sodyum, amonyum, kalsiyum, magnezyum, demir, alüminyum, klorür, nitrat, sülfat ve hidrokarbonat yer almaktadır. Bu şifalı suyun; ortopedik, nörolojik ve romatizmal hastalıkların kronik tedavilerinde rehabilitasyon amacıyla kullanılması uygundur.