Frigya Döneminden Günümüze Ulaşan Tarihsel Miras
Afyonkarahisar iline bağlı bir ilçe olan İhsaniye, tarihi Frigyalılar dönemine kadar uzanan son derece köklü bir geçmişe sahiptir. Bölgede yer alan Döğer, Ayazini ve Kayıhan yerleşim birimlerindeki Kapıkayalar, Aslantaş, Maltaş ve Yılantaş gibi ibadet alanları ile mezar olduğu tahmin edilen tarihi kalıntılar Frigler döneminin en önemli mirasları arasında yer almaktadır. Friglerin ardından bölge sırasıyla Perslerin, Helenlerin, Romalıların ve Bizanslıların egemenliğine girmiş olsa da bu medeniyetlerden günümüze ulaşan somut bir eser kalmamıştır. Anadolu'nun 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Türk yerleşimine açılmasıyla birlikte Oğuz Türkleri boyları 1085 yıllarında Döğer ve Alanlı bölgelerine iskan edilmeye başlanmıştır. Osmanlı döneminde ise Sultan II. Murad, Karamanoğulları Beyliği üzerine sefere giderken Döğer bölgesinde konaklamış ve buraya tarihi Döğer Kervansarayı'nın yapılmasını emretmiştir.
Köyden İlçeye Geçiş ve Milli Mücadele Yılları
Osmanlı Devleti döneminde, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında Bulgaristan'ın Silistre eyaleti Pazarcık ilçesine bağlı Şahinler köyünden göç eden halkın bu bölgeye yerleşmesiyle 1888 yılında resmi olarak bir köy kurulmuştur. İlk olarak "Belcemeşe" ismi verilen bu yerleşim, bölgeden demir yolu hattının geçmesi ve istasyon kurulmasıyla birlikte İhsaniye adını almıştır. Tarihte önemli bir dönüm noktası olan 13 Temmuz 1921 tarihinde Yunanlar tarafından işgal edilen İhsaniye, 13 ay 14 gün boyunca işgal altında kalmıştır. Büyük Taarruz'un başlangıç noktası olan bu muhitlerde; Türkmentepe, Çalltepe, Saadet ve Olucak sırtları ile Döğer-Eğret hattı gibi noktalarda savaşın tüm şiddeti yaşanmıştır. Nihayet 27 Ağustos 1922'de düşman işgalinden ebediyen kurtulan İhsaniye, 1942 yılına kadar köy statüsünde kalmış ve 1 Nisan 1959 tarihinde çıkarılan 7033 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuşmuştur.
Coğrafi Yapı ve Şifalı Termal Kaynaklar
İçbatı Anadolu bölgesinde konumlanan İhsaniye, deniz seviyesinden ortalama 1.102 metre yükseklikte bulunmakta olup genel olarak yayla karakterine sahiptir. 849 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip olan ilçenin ovalık kesimleri bozkırlarla (stepler), dağlık kesimleri ise yer yer meşe ve çam ormanlarıyla kaplıdır. Bölge jeolojik yapısı itibarıyla oldukça hareketli olup oligosen, neojen ve kuarterner gibi dönemlerin izlerini taşır. Bu volkanik jeolojik yapının bir sonucu olarak İğdemir ve Ablak köyleri civarında Karahisar maden suyu kaynakları ile şifalı tabii sıcak su kaynakları bulunmaktadır. Ayrıca Afyonkarahisar merkezine 25 kilometre mesafede bulunan ve İhsaniye sınırları içerisinde yer alan ünlü Gazlıgöl Kaplıcası, bölgenin en önemli termal turizm merkezidir. Tarımsal sulama amacıyla kullanılan Emre Göleti, Ayazini ve Üçlerkayası göletleri de ilçenin coğrafi zenginlikleri arasındadır.
Ekonomik Hayat ve İdari Yapı
Günümüzde İhsaniye ilçesinin temel geçim kaynaklarını hayvancılık, besicilik, tarım ve yerel ticaret oluşturmaktadır. İlçede sanayi faaliyeti olarak dünyaca tanınan Kızılay Madensuyu ve Yıldız Madensuyu işletmelerinin yanı sıra özel sektöre ait iki adet un fabrikası faaliyet göstermektedir. İhsaniye; idari olarak Ayazini, Bozhüyük, Döğer, Gazlıgöl, Kayıhan ve Yaylabağı olmak üzere altı adet beldeden ve 27 köyden oluşmaktadır. Coğrafi sınırları itibarıyla doğusunda İscehisar, batısında Kütahya ile Altıntaş, kuzeyinde Seyitgazi ve güneyinde Afyonkarahisar merkez ile Anıtkaya (Eğret) yer almaktadır. Hem tarihi Frig mirasıyla hem de termal kaynaklarıyla öne çıkan İhsaniye, zengin geçmişi ve doğal yapısıyla dikkat çeken bir yerleşim yeridir.