Ankara'nın tarihi semtlerinden Ulus'ta, Anafartalar ve Denizciler caddelerinin kesişiminde konumlanan Hasan Fehmi Ataç Apartmanı, Cumhuriyet döneminin ilk yıllarına ışık tutan önemli mimari miraslardan biridir. Dönemin Maliye Bakanı Hasan Fehmi Ataç'ın talebi doğrultusunda inşa edilen bu tarihi bina, halk arasında Büyük Otel adıyla da anılmaktadır.
Tarihçesi ve Dönüşümü
Binanın inşasına 1922 yılında başlanmış ve yapının 1925 yılında tamamlandığı tahmin edilmektedir. Mimar Hasan Hadi tarafından tasarlanan apartman, ilk yıllarında Divan-ı Muhasebat tarafından kullanılmıştır. İlerleyen yıllarda otele çevrilen ve 1900'lerin sonlarında Çamlı İşhanı adıyla ticaret merkezine dönüştürülen bina, günümüzde Gülhane İşhanı olarak anılmakta olup içerisinde çeşitli dükkanlar ve bir banka şubesi barındırmaktadır.
Mimari Özellikleri ve Estetiği
Betonarme malzeme kullanılarak dört katlı inşa edilen yapı, genel hatlarıyla I. Ulusal Mimarlık Akımı ilkelerine bağlı kalınarak tasarlanmıştır. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinden esinlenilen binanın girişi Anafartalar Caddesi'ne bakan cephededir. Başlarda dört tarafı da açık olan yapının güney cephesi, bitişiğine inşa edilen başka bir bina sebebiyle kapanmıştır. Zemin katında dükkanların yer aldığı apartmanın birinci, ikinci ve üçüncü katlarında bağımsız odalar bulunurken, dördüncü katında ise geniş bir teras yer almaktadır.
Cephe Tasarımı ve Detaylar
Denizciler Caddesi'ne bakan cephesinde anıtsal bir cephe anlayışının hakim olduğu yapıda, ikinci kattan itibaren dışa doğru çıkmalar gözlenmektedir. Pencereleri sivri, yarım daire ve basık formlardaki çeşitli kemerlerle çevrelenmiş olan binanın iki caddenin kesiştiği köşe noktasında ise daha süslü ve hareketli tasarımlar kullanılmıştır. Günümüzde bazı pencerelerinin kapatıldığı ve süslemelerinin büyük oranda tahrip edildiği anlaşılsa da cephe kenarlarındaki kubbeli kolonlar ve en üst kısımdaki çinilerle kaplı taç bölüm dikkat çekmektedir. Balkon ve teraslarda kullanılan süslü korkulukların ise Avrupa mimarisinin etkilerini taşıdığı düşünülmektedir.