Aksaray iline bağlı büyüleyici bir ilçe olan Güzelyurt, deniz seviyesinden ortalama 1.501 metre yükseklikte konumlanmaktadır. Yaklaşık 285 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan bu tarihi yerleşim alanı, Aksaray il merkezine 45 kilometre, doğa harikası Ihlara Vadisi'ne ise yalnızca 15 kilometre uzaklıkta yer alarak bölgenin en önemli inanç ve kültür turizmi duraklarından birini oluşturur.
Eski adı "Gelveri" olan ve bu ismini Rumca "güzel" ile "su" kelimelerinin birleşiminden alan Güzelyurt, köklü bir geçmişe sahiptir. Hristiyanlığın yayılması için çalışan Ortodoks mezhebinin en büyük azizlerinden biri olan Nenzili Gregor, Güzelyurt'u döneminde son derece önemli bir dini merkez haline getirmiştir. Tarih boyunca zengin bir kültürel senteze ev sahipliği yapan bölge, Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi döneminde büyük bir nüfus değişimine sahne olmuştur; buradaki Rum sakinler Yunanistan'ın Kavala şehrine bağlı Nea Karvali beldesine göç ederken, Selanik'ten gelen Türk nüfus ile Niğde'den gelen göçmenler ilçeye yerleştirilmiştir.
Güzelyurt'un Tarihi Yapıları ve Benzersiz Kiliseleri
Tarih ve mimari meraklıları için adeta bir açık hava müzesi niteliğindeki Güzelyurt'ta, günümüzde otel olarak hizmet veren tarihi bir manastır ile çukurda kalan mahallede yer alan büyük bir Ortodoks kilisesi öne çıkmaktadır. Taş döşeli tarihi yolların çevresinde sıralanan gizemli mağara kiliseler, bölgenin mistik atmosferini perçinler. İlçe genelinde görülmeye değer başlıca inanç merkezleri arasında Yüksek Kilise, Kızıl Kilise, Silvişli Kilise, Ahmatlı Kilise ve Koç Kilisesi bulunmaktadır. Ayrıca 19. yüzyıla tarihlenen Aziz Gregorius Kilisesi de tarihi cephesi ve iç mimari detaylarıyla dikkat çeken en önemli inanç turizmi merkezlerinden biridir.
Kültürel Sentez ve Gelveri Ekmeği
İlçenin kültürel zenginliğini yansıtan en özgün mimari değerlerinden biri de 1891 yılında kilise olarak inşa edilen ve üzerindeki kitabeli yapısıyla dikkat çeken, günümüzde ise cami olarak kullanılan tarihi yapıdır. Hem Hristiyan hem de İslam kültürünün izlerini bir arada barındıran Güzelyurt, kültürel değerlerinin yanı sıra yöresel mutfağıyla da öne çıkmaktadır. Ziyaretçilerin ilçede mutlaka denemesi gereken en meşhur geleneksel lezzetlerin başında, bölgeye özgü yöntemlerle hazırlanan meşhur Gelveri ekmeği gelmektedir.