Mersin'in Tarihi Yaylası: Güzeloluk
Güzeloluk, Mersin ilinin Erdemli ilçesine bağlı, deniz seviyesinden 1355 metre yükseklikte yer alan köklü bir yerleşim yeridir. Mersin il merkezine 76 kilometre, bağlı bulunduğu Erdemli ilçe merkezine ise 38 kilometre uzaklıktadır. Mahalle; Merkez, Bahçe (Yankesenli), Kireçocağı (Kılıçlı), Çayırlık, Burunkuyu, Karatesbih ve Çadırkent olmak üzere yedi ayrı yerleşim biriminden oluşmaktadır. Çevresi ardıç ve sedir (katran) ormanlarıyla çevrili olan Güzeloluk, 1959 yılında Erdemli'nin merkez nahiyesinden ayrılarak nahiye statüsü kazanmıştır.
Tarihçe ve İsim Kökeni
Bölgede yerleşik hayata geçiş, 1865 yılında Yörük Türkmen aşiretlerinin iskanı ile başlamıştır. Rivayete göre yerleşimin çeşmesi ağaçtan oyulmuş bir oluk olduğundan ilk olarak Keloluk adı verilmiştir. Daha sonraki dönemde Böcüoğlu (İbrahim Ağa) tarafından buraya estetik bir çeşme yaptırılmış ve yerleşimin ismi Güzeloluk olarak değiştirilmiştir. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte köy statüsüne alınan yerleşim yerine, bölgenin merkezi konumu dolayısıyla muhtarlık mührü verilmiştir. 1934 yılında Yağda-Koyuncu adıyla bucak (nahiye) olan yerleşim, 1954 yılında isim değişikliğiyle Güzeloluk nahiyesi olmuştur. Çevre köylerin idari ve kültürel merkezi konumunda bulunmasından dolayı mahallede Osmanlı döneminden kalma cami, çeşme, medrese ve Böcüoğulları'na ait tipik Osmanlı mimarisini yansıtan tarihi evler mevcuttur.
Kuvay-ı Milliye Harekâtı ve Tarihi Kararlar
Güzeloluk, Milli Mücadele döneminde Mersin'e en yakın savunma ve idare merkezlerinden biri olarak kritik bir rol üstlenmiştir. 13 Şubat 1920 (13 Şubat 1336) tarihinde Mut Merkez Heyet-i İdari Reisi Mirza Bey önderliğinde Güzeloluk mahallesinde ilk Kuvay-ı Milliye heyeti teşkil edilmiştir. Eski Silifke Müftüsü Hacı Hasan beyzade Mehmet Emin Bey'in reislik ettiği bu tarihi heyette; aza olarak Tatarzade Ahmet Refik, İshakzade (İshak Hoca), Hacı Şaban Ağa, Yılda Hüseyin Efendi ve Demirci Ali Usta görev almıştır. Heyet tarafından müttefikan alınan beş maddelik karar doğrultusunda; sınır güvenliğinin sağlanması için 30 kişilik bir savunma bölüğü kurulmuş, Erdemli, Gücüş, Arslanlı, Koramşalı ve Çercili köylerindeki geçitlerin kontrolü için hudut muhafızları görevlendirilmiş, bölüklerin idaresi merkez komutanlığına verilerek istihbarat ve irtibat ağları oluşturulmuştur.