Genel Bilgiler ve Tarihçe
Gürcü Necip Paşa Kütüphanesi, İzmir ilinin Tire ilçesinde yer alan ve 19. yüzyılda hizmete girmiş, bağımsız binası olan tarihi bir kütüphanedir. Tire'nin en önemli kültür miraslarından biri olarak kabul edilen bu kütüphane, 1827 yılında Osmanlı devlet adamlarından Gürcü Mehmet Necip Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yapı, II. Mahmud döneminde İstanbul dışında kurulan ilk kütüphanelerden biri olma özelliğini taşımaktadır.
Kuruluşu ve Kitap Koleksiyonu
Necip Paşa Kütüphanesi, kütüphaneyi yaptıran Necip Paşa tarafından 1829 yılında İstanbul'dan gönderilen 678 kitap ile hizmet vermeye başlamıştır. Paşa tarafından sağlanan eserler, onarımı ve bakımı yapıldıktan sonra kırmızı deri mahfazalar içine alınarak vakfedilmiştir. Günümüzde kütüphanenin 9 farklı koleksiyonunda 2000 el yazması ve 3300 basılı kitap olmak üzere toplam 5300 eser bulunmaktadır.
Kütüphane Kitabeleri
Kütüphane bünyesinde iki adet inşa kitabesi yer almaktadır. Bu kitabelerden birincisinde kütüphanenin yapılmasıyla Tire'nin nurlarla dolduğu, halkın ferahlık bulduğu ve buraya girenler için zahiri ile batıni ilimlerin birer kurtuluş vesilesi olduğu belirtilmiştir. Ayrıca eseri kaleme alan Zühdi, Hicri 1242 (M. 1826–27) yılında kütüphanenin başlama tarihini mücevher harflerle düşmüş ve yapıyı övmüştür.