Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Devlet mahallesinde yer alan Genelkurmay Başkanlığı Karargâh Binası, Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı'nın eski karargâh binasıdır. 1930 yılında tamamlanan yapı, mimar Clemens Holzmeister tarafından tasarlanmış olup başkentin önemli mimari mirasları arasında yer almaktadır.
Binanın Tarihçesi
Ankara'da Ziraat Mektebi'nde görev yapan genelkurmay başkanı yeni bir karargâh binası ararken, bir Türk çiftçi tarlasını bağışlamak istemiştir. Ancak Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın emriyle bu tarla, metrekare başına 5 kuruş fiyat ödenerek satın alınmıştır. Satın alma işleminin ardından bina, 1929-1930 yılları arasında inşa edilmiştir.
Mimari Özellikleri
Devlet mahallesindeki ilk devlet yapılarından biri olan bina, eklektik ve neoklasik mimari tarzda inşa edilmiştir. Yapının pavyonları, tüm yüzeylerde eşit aralıklarla yerleştirilmiş kare pencereleri ile görkemli ve sade bir görünüm sunmaktadır. 'H' şeklindeki planı ile dikkat çeken binada, yüksek merdivenlerle ulaşılan giriş bölümünün önündeki yarım silindir biçimli yapı, binanın keskin ve dik açılı kesit görüntüsünü yumuşatmaktadır. Girişin her iki tarafında öne doğru uzanan ve 'H' harfinin kollarını oluşturan kanatların uçlarında bulunmayan yarım silindir boşluklar da aynı yumuşatma amacıyla tasarıma dahil edilmiştir. Düz kaplama ise etkileyici cephelerin arkasındaki eğimli kaplamayı gizlemektedir.
Tarihsel Değişimler ve Ek Yapılar
Önceleri ayrı binalarda hizmet vermekte olan Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı, 1959 yılında birbirine bağlanmıştır. Zamanla mevcut bina ihtiyaçları karşılayamaz hale geldiğinde, 1970 yılında komplekse ek bir bina inşa edilmiştir. İlerleyen süreçte Genelkurmay Başkanlığı'nın, kuvvet komutanlıkları ve Millî Savunma Bakanlığı ile birlikte Ay Yıldız Karargâhı'na taşınması planlanmaktadır.