Gavur Kalesi'nin Konumu ve Genel Özellikleri
Gavur Kalesi, Ankara ilinin Haymana ilçesine bağlı Dereköy mahallesinde, Karaömerli mahallesi yolu üzerinde yer alan tarihi bir kaledir. Yapı günümüzde her ne kadar kale olarak nitelendirilmiş olsa da, işlevi itibarıyla dini bir mabet, gözetleme kulesi ya da karakol olarak kullanılmış olabileceği düşünülmektedir.
MÖ 1600-1700 Yıllarına Uzanan Hitit Dönemi
Yapılan arkeolojik araştırmalar sonucunda, Gavur Kalesi'nin MÖ 1600-1700 yılları arasında, bölgede Hititlerin hüküm sürdüğü yıllarda yapıldığı tespit edilmiştir. Ankara'nın yanı başında konumlanan bu yapı, görkemli bir Hitit kült alanı ve mirası olarak tarihi bir öneme sahiptir.
Duvarlardaki Asker ve Tanrıça Kabartmaları
Kalenin görülmeye değer en önemli detayları dış duvarlarında yer alan tarihi işlemelerdir. Yapının dış duvarlarında iki ayrı asker kabartması ve günümüzde çıplak gözle zor görülen bir kadın tasviri (oturan tanrıça) yer almaktadır. Bu eşsiz kaya kabartmaları, döneminin inanç ve sanat tarzını yansıtmaktadır.
Atatürk'ün İsteğiyle Yapılan Kazı Çalışmaları
Gavur Kalesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin arkeolojiye verdiği önemin de simgelerinden biridir. Kalenin kazı çalışmaları, bizzat Mustafa Kemal Atatürk'ün isteği üzerine başlatılmış ve gerçekleştirilmiştir. Ankara'nın gizemli tarihi yapılarından biri olan Gavur Kalesi, Anadolu'nun zengin geçmişini ziyaretçilerine sunmaktadır.