Gaius Caesar Anıt Mezarı (Gaius Caesar'ın Kenotafı), Türkiye'nin güneybatısındaki antik Limira kentinde yer alan son derece önemli bir Roma cenaze anıtıdır. Yapılan arkeolojik ve bilimsel çalışmalar neticesinde bu anıtın, İmparator Augustus'un torunu ve imparatorluk tahtının varisi olan Gaius Caesar onuruna inşa edilmiş bir kenotaf (boş anıt mezar) olduğu kabul edilmektedir.
Tarihsel Arka Plan
Gaius Caesar, Marcus Vipsanius Agrippa ile Agrippa'nın vefatından sonra kendisini evlat edinen Augustus'un kızı Iulia'nın en büyük oğluydu. Küçük kardeşi Lucius ile birlikte imparatorlukta Augustus'un yerini alacak bir sonraki prens olmaya adaydı. Ancak, Ermenistan seferinden dönüş yolundayken henüz 22 yaşındayken, MS 21 Şubat 4 tarihinde Limyra'da hayatını kaybetti. Cenazesi daha sonra Roma'ya nakledilerek Augustus Mozolesi'ne gömülmüştür.
Koruma Durumu ve Yapısal Özellikler
Anıtın günümüze kenar uzunluğu yaklaşık 17 metre olan kare temeli ve dökme taştan yapılmış çekirdeğinin bir kısmı ulaşabilmiştir. Antik çağ sonrasındaki dönemde dış duvarları kaldırılan yapı, Likya kıyılarının jeolojik olarak sürekli çökmesi sebebiyle yeraltı su seviyesinin yükselmesinden ötürü büyük ölçüde su altında kalmış ve hasar görmüştür. Kazılarda, geçmiş yıllarda mezar soyguncularının içeriye girebilmek amacıyla binanın bazı kısımlarını dinamitle patlatmaya çalıştıkları da tespit edilmiştir. Anıtın alt kısmını süsleyen frizin Bizans döneminde duvarların içine inşa edilmiş bazı panelleri yapılan kazılarda ele geçirilmiş olup günümüzde Antalya Arkeoloji Müzesi'nde 1.15.92 envanter numarasıyla korunmaktadır.
Arkeolojik Kazılar ve Kimliklendirme
Kenotafın kalıntıları, 1971'den 1973'e kadar Jürgen Borchhardt başkanlığındaki bir ekip tarafından kazılmıştır. Yapı araştırmalarından ise temel olarak Joachim Ganzert sorumlu olmuştur. Çalışmaları yürütebilmek amacıyla öncelikle yeraltı suyu seviyesini düşürecek bir drenaj kanalı inşa edilmiştir. Yapı, Tunus'taki Thugga'da bulunan sütunlu mezar gibi cenaze anıtlarıyla gösterdiği paralellikler dolayısıyla ölen bir kişi için fahri anıt olarak sınıflandırılmıştır. Frizdeki lictor (Roma koruma görevlisi) tasvirleri yüksek rütbeli bir Roma şahsiyetine işaret etmekte olup, stilistik açıdan Augustus dönemine tarihlenmektedir. Bu veriler, Gaius Caesar'ın Limyra'da öldüğü bilgisiyle birleştirildiğinde kazıbilimciler yapının bu genç yaşta ölen prens için yapılmış bir anıt mezar olduğu sonucuna varmışlardır.