Faustinopolis (Grekçe: Φαυστινόπολις), Colonia Faustinopolis ya da diğer adıyla Halala; Anadolu'nun tarihi Kapadokya bölgesinde yer alan, Tyana'nın yaklaşık 20 kilometre güneyinde ve Gülek Boğazı yakınlarında konumlanmış tarihi bir antik kenttir. Günümüzde bu antik yerleşim yeri, Türkiye'nin Niğde iline bağlı Ulukışla ilçesinde, merkez bucağına bağlı Toraman köyü ile Başmakçı köyü arasında Toros Dağları'nın eteklerinde bulunmaktadır.
Faustinopolis'in Tarihi ve Kuruluşu
Kentin kuruluşu ve isimlendirilmesi doğrudan Roma İmparatorluğu tarihi ile ilişkilidir. Roma İmparatoru Marcus Aurelius, Anadolu'da aldığı diğer topraklarda Roma kolonileri kurma çabası içerisinde seyahat etmekteydi. Syria'dan dönüşte eşi Faustina, MS 176 yılında Kapadokya'daki Halala adında bir köyde ölünce, Marcus Aurelius onun anısına köyü şehir statüsüne yükseltmiş ve adını onun şerefine "Faustina’nın kenti" manasında Faustinopolis olarak değiştirmişti.
Arkeolojik Yapısı ve Coğrafi Konumu
Toros Dağları'nın eteklerinde yer alan şehrin kalıntıları, Roma İmparatoru III. Gordianus'u anan bir yazma sayesinde belirlenebilmiştir. Antik kentte günümüzde de gözlemlenebilen kayalık bir akropolis mevcuttur. Tarihsel coğrafya kaynaklarından Sinekdimos'un yazarı İeroklis, şehrin yerini "Cappadocia Secunda" (Tyana civarı) olarak tarif etmiştir. Şehir aynı zamanda antik dönemin seyahat güzergahları olan Antonine ve Bordeaux (ya da Kudüs) yol haritalarında (Latince: itinerarium) da yer almıştır.
Bizans Dönemi ve Kentin Terk Edilişi
Faustinopolis, İeroklis'e ve Notitiae'ye göre Bizans İmparatorluğu döneminde "Cappadocia Secunda" eyaletinin piskoposluk merkezi olarak görev yapmıştır. Ancak bölgede yaşanan İslami fetihler ve onların ardından gelen Arap istilalarından sonra antik kent terk edilmiş ve şehir halkı Hasangazi yakınlarındaki Lüle Kalesi (Loulon) için burayı boşaltmıştır. Günümüzde Faustinopolis, Roma Katolik Kilisesi'nin fahri başkonsolosluklarından birisidir.