Ankara'nın Tarihi ve Doğal Sınırı: Evren
Eski adıyla Çıkınağıl olarak bilinen Evren, Ankara ilinin güney ucunda yer alan, köklü geçmişi ve coğrafi güzellikleri ile öne çıkan bir ilçedir. Güneyinde Aksaray iline bağlı Sarıyahşi ilçesi, batısında Şereflikoçhisar ilçesi, kuzey ve doğu sınırlarında ise Kızılırmak Nehri ile çevrelenmiştir. Deniz seviyesinden ortalama 912 metre yükseklikte konumlanan ilçenin yüzölçümü 222 kilometrekaredir. 1957 yılında Hirfanlı Baraj Gölü sularının yükselmesi sonucunda eski yerleşim alanı sular altında kalan yerleşim yeri, günümüzdeki modern mevkisine taşınmıştır.
Milyon Yıllık Fosil Kalıntılarından Antik Uygarlıklara
Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Evren ve çevresi, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bölgede sırasıyla Hititler, Frigler, Persler, Romalılar, Selçuklu Hanedanı, Karamanoğulları ve Osmanlılar çeşitli dönemlerde yerleşim yerleri oluşturmuşlardır. Kültür Bakanlığı'nın ilçe sınırları içerisinde yaptığı araştırmalarda, M.Ö. 2400 yıllarına kadar uzanan Tunç Çağı, Demir Çağı ve Roma dönemine ait değerli eserlerin varlığı saptanmıştır. Ayrıca baraj sularının kıyısında gerçekleştirilen kazılarda tufan dönemine ait olabileceği belirtilen 10 milyon yıllık fosil kalıntıları bulunmuştur.
Tarihi İpek Yolu ve Türkmen Boylarının Mirası
Selçuklu ve Osmanlı imparatorlukları döneminde Türklerin yoğun şekilde yerleştiği Evren toprakları, aynı zamanda tarihi İpek Yolu güzergahı üzerinde yer almaktadır. Yörede yaşayan halkın genelinin Türkmen boylarından oluştuğu bilinmekte ve yapılan tarihi araştırmalara göre bu nüfusun Derbent kökenli olduğu sanılmaktadır. Kelime anlamı olarak sınır üzerinde bulunan küçük kale, dağ geçitlerindeki karakol veya boğaz anlamına gelen derbentçiler, bölgenin köklü savunma ve güvenliğini sağlayan askeri-idari yapısını simgelemektedir.
Köyden İlçeye İdari Gelişim Süreci
1963 yılına kadar köy statüsünde bulunan Çıkınağıl, bu tarihte Şereflikoçhisar ilçesine bağlı bir belde statüsüne kavuşmuştur. 21 Mayıs 1984 tarihinde alınan kararla adı resmi olarak Evren şeklinde değiştirilmiş ve 1990 yılında çıkarılan 3644 sayılı kanunla ilçe statüsüne dönüştürülmüştür. Günümüzde idari olarak 13 mahalleden oluşan ilçede, merkez mahallelerinin yanı sıra Cebirli gibi merkeze 23,5 kilometre uzaklıkta bulunan kırsal yerleşimler de yer almaktadır.