Ege'nin Gizli Mirası: Eski Doğanbey (Domatia)
Aydın ilinin Söke ilçesine bağlı tarihi bir mahalle olan Eski Doğanbey (Domatia), sırtını antik adıyla Mykale, günümüzdeki adıyla Dilek (Samsun) Dağları’na yaslayan benzersiz bir yerleşimdir. Söke'ye 30 kilometre mesafede, Büyük Menderes deltasının en kuzey-batı ucunda yer alan bu özel köy, tarihi dokusu ve doğal güzellikleriyle büyük ilgi çeken bir açık hava müzesi niteliğindedir. Köyün köklü geçmişi ve Rum ile Türk mimarisinin benzersiz harmanı, ziyaretçilerine zamana meydan okuyan bir atmosfer sunmaktadır.
Tarihin İzinde Bir Rum Yerleşimi
Bölgedeki yerleşimin tarihi M.Ö. 7. yüzyıla kadar uzanmaktadır. 1850'li yıllardan sonra Padişah Abdülaziz'in fermanıyla sıtma hastalığından kaçan Rumların yerleştiği köy, Rumca "odalar" anlamına gelen "Domatia" adıyla kurulmuştur. Geç Osmanlı dönemi mimarisini yansıtan konut, dükkan, hastane ve çeşme gibi yapılarıyla ün kazanan yerleşim, 1924 yılındaki nüfus mübadelesine kadar Rum nüfusun yaşam alanı olmuştur. Mübadele ile gelip yerleşen Türk halkının, genişleme imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle 1985 yılında eski yerleşimin 2 kilometre aşağıya taşınmasıyla köy "Eski" ve "Yeni" Doğanbey olarak ikiye ayrılmıştır.
Kültürel Zenginlikler ve Korunan Miras
Uzun süre ıssız ve terk edilmiş durumda kalan Eski Doğanbey, günümüzde harabe durumdaki eski taş evlerin sahipleri tarafından satın alınarak restore edilmesiyle turistlerin büyük ilgi odağı haline gelmiştir. Dilek Yarımadası'nın güneyinde yer alan ve Milli Park sınırları içerisindeki tek yerleşim olan bu tarihi köyde; eski bir çeşme, şapel, kilise, tarihi Rum evleri, Şorlak Şelalesi ve Fauna Müzesi bulunmaktadır. 2001 yılında restore edilen eski Rum okulu, günümüzde Ziyaretçi Tanıtım Merkezi olarak hizmet vermektedir. Bu merkez bünyesinde müze odası, sergi salonu, kütüphane, bilgisayar odası ve kafeterya barındırmakta, ayrıca rehberli turlar düzenleyerek çevreyi keşfetme imkanı sunmaktadır.
Ekoturizm ve Flora Biyo Genetik Rezerv Alanı
Dilek Yarımadası ve Büyük Menderes Deltası Milli Parkı içinde yer alan Eski Doğanbey, ekoturizm açısından da büyük bir önem taşımaktadır. Zengin kuş çeşitliliği, yürüyüş parkurları ve trekking alanlarıyla dikkat çeken bölge, eşsiz bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapar. Milli park florasında 95 familyaya ait 804 bitki türü bulunmakta olup, bunlardan 6'sı dünyada sadece bu bölgede görülen endemik türlerdir. Ayrıca Türkiye'ye özgü 31 endemik bitki türü de bu topraklarda yetişmektedir. Akdeniz maki florasının en sağlıklı örneklerini barındıran park; Anadolu Kestanesi, Kartopu, Finike Ardıcı, Melez Pırnal Meşesi ve Dallı Servi'nin küçük orman toplulukları oluşturduğu tek yer olma özelliğine sahiptir. Bu benzersiz çeşitliliği sayesinde Avrupa Konseyi tarafından "Flora Bio Genetik Rezerv Alanı" ilan edilmiştir.