Esenboğa Havalimanı Saldırısı Nedir?
Esenboğa Havalimanı saldırısı, terör örgütü ASALA tarafından 7 Ağustos 1982 tarihinde Ankara Esenboğa Havalimanı'nda gerçekleştirilen bombalı ve silahlı bir terör eylemidir. Bu eylem, ASALA'nın Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştirdiği ilk ölümlü saldırı olması yönüyle önem taşımaktadır. Saldırı ve sonrasında çıkan çatışmalar neticesinde, biri saldırgan olmak üzere toplam 10 kişi hayatını kaybetmiş, 72 kişi ise yaralanmıştır.
Saldırının Gerçekleşme Şekli ve Sıcak Çatışma
Saldırı, faillerden birinin KLM hava yolu şirketinin check-in bölgesinde bulunan kalabalığın ortasında bomba patlatmasıyla başlamıştır. Diğer bir saldırgan ise pasaport kontrolünden geçmekte olan KLM yolcuları ve görevli pasaport kontrol memurları üzerine hafif makineli tüfekle ateş açmıştır. Saldırganlar Zohrab Sarkisyan ve Levon Ekmekçiyan'dır. Olayın hemen öncesinde eylemcilerden birinin, 'Bizden bir milyon kişi öldü, sizden 25 kişinin ölmesi ne fark eder?' şeklinde bağırdığı duyulmuştur. Ateş açılmasının ardından kafeteryaya koşan saldırganlar, burada yaklaşık yirmi kişiyi rehin almıştır. Güvenlik güçlerinin havalimanına ulaşmasıyla bölgede sıcak çatışmalar başlamıştır.
Kayıplar ve Saldırganların Durumu
Çatışmalar ve patlama sonucunda 3 Türk polisi, 3 Türk yolcu, 1 Türk havalimanı personeli, 1 Amerikalı kadın yolcu ve 1 Alman mühendis yaşamını yitirmiştir. Saldırganlardan Zohrap Sarkisyan çatışma esnasında öldürülmüş, diğer fail Levon Ekmekçiyan ise yaralı ve canlı olarak ele geçirilmiştir. Ekmekçiyan, polis kendisine 9 kişinin öldüğünü ve 72 kişinin yaralandığını söylediğinde 'Az bile!' diyerek bağırmıştır. Ancak cezaevindeyken masum insanların öldürülmesinden pişmanlık duyduğunu belirten bir mektup kaleme almış ve diğer ASALA mensuplarına şiddetten vazgeçme çağrısında bulunmuştur. Ekmekçiyan yargılamalar sonucunda idam cezasına çarptırılmış ve 29 Ocak 1983'te cezası infaz edilmiştir.
Saldırıya Yönelik Tepkiler ve Protestolar
Saldırının ardından dönemin Devlet Başkanı Kenan Evren yayımladığı mesajda 'Akıtılan kanın hesabı tarihe bırakılmayacak' ifadesini kullanmış ve ASALA'nın ortadan kaldırılması amacıyla bir kararname açıklandığını belirtmiştir. Başbakan Bülend Ulusu eylemi kınarken, İstanbul Ermeni Patriği ve Türkiye Ermenileri de yayımladıkları bildiriyle saldırıyı kınamışlardır. Ayrıca 10 Ağustos 1982 tarihinde, Ermeni asıllı Türk vatandaşı Artin Penik, bu saldırıyı protesto etmek amacıyla Taksim Meydanı'nda kendisini ateşe vermiştir.