Erciş, Van ilinin en gelişmiş ve düzenli ilçelerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Van Gölü'nden 5 km içeride ve göl seviyesinden 25 metre yükseklikte kurulmuş olan bu tarihi yerleşim yerinin Van il merkezine uzaklığı 100 kilometredir. Deniz seviyesinden ortalama 1.690 metre yükseklikte konumlanan ilçenin yüzölçümü ise 2.133 km²'dir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde Tatvan ile birlikte en gelişmiş ilçeler arasında yer alan Erciş, ekonomik gelişmişlik açısından Van Gölü havzasındaki ilçe belediyeleri arasında ilk sırada konumlanmaktadır.
Zengin Tarihi Geçmişi ve Kültürel Dokusu
Tarih boyunca Arzaşkun, Arsissa, Argişti Khinili, Arciş, Ardişi, Eganis ve Erdiş gibi farklı isimlerle anılan ilçenin adının Urartu Krallarından II. Arsissa'dan veya bu bölgede kurulan antik şehirlerden geldiği tahmin edilmektedir. Erciş, 1365-1469 yılları arasında Doğu Anadolu, Irak ve İran coğrafyasında hüküm süren Azeri Türkmen Karakoyunlu Devleti'ne başkentlik yapmış son derece önemli bir tarihi merkezdir. Kültürel açıdan Van ve Erzurum arasında bir geçiş bölgesi özelliği gösteren ilçenin folklorik ögeleri Bitlis havzasının karakterini yansıtırken, genel kültürel yapısı Van merkezinden ziyade Ahlat ve Adilcevaz hattına daha yakındır.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Kalıntılar
İlçede Tunç Çağı'ndan günümüze kadar kesintisiz kullanılan Çelebibağı mezarlığı yer almaktadır; bu alanda Urartu, Selçuklu, Osmanlı, Celayirli ve Karakoyunlu dönemlerine ait eşsiz mezar örnekleri korunmaktadır. Van, Bitlis ve Ağrı yolları üzerinde Karakoyunlulara ait Kadem Paşa Hatun, Zortul ve Akçayuva kümbetleri ihtişamını korurken; kuzeyde Urartu dönemine ait Zernaki şehir kalıntıları bulunmaktadır. Osmanlı-İran savaşlarında stratejik rol oynayan ve günümüzde Van Gölü sularının yükselmesiyle göl içinde kalan tarihi Erciş Kalesi'nin ise sadece iki yıkık bedeni su üstünde görülebilmektedir.
Coğrafi Yapısı, Akarsuları ve Ulaşım Ağları
13. yüzyılda ünlü ticaret yolunun geçtiği Erciş, günümüzde भी İran'dan Ortadoğu ülkelerine uzanan transit güzergah üzerinde bulunarak doğunun batıya açılan kapısı konumundadır. İlçenin içinden geçen Ilıca Deresi'nin suladığı alanlar "Hatun Çukurovası" olarak adlandırılırken, Erciş'in üzerine kurulu olduğu düzlük ise "Suluova" olarak bilinir. Bölgenin en geniş ovalarından biri olan Erciş Ovası'nın yanı sıra Deliçay, İrşad Çayı ve Yekmal Çayı ilçenin önemli akarsularıdır. İlçenin kuzeyinde Aladağ ve Tendürek, yakın çevresinde ise Meydan Dağı, Gürgür Baba Dağı, Zurnaki Tepe, Grekor ve Kızılkaya Tepeleri hakim yükseltileri oluşturmaktadır.