Erbeyli Baskını ve Tarihsel Önemi
Erbeyli Baskını, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Batı Cephesi'nde Kuvâ-yi Milliye güçlerinin Yunan işgal kuvvetlerine karşı gerçekleştirdiği önemli ve stratejik askeri hareketlerden biridir. Aydın ve Nazilli bölgelerini işgal eden Yunan kuvvetlerinin bölgedeki direniş hareketlerinden endişe duyduğu bir dönemde, Muğla gönüllü müfreze kumandanı Bakırköylü Teğmen Kadri Bey liderliğinde planlanmıştır. Teğmen Kadri Bey, yaptığı istihbarat çalışmaları neticesinde baskın için en elverişli noktanın Erbeyli İstasyonu olduğunu belirlemiş ve hazırlıklara başlamıştır.
İstasyondaki Hangara Gece Hücumu
Erbeyli İstasyonu hangarlarında konumlanmış yaklaşık 20 kişilik bir Yunan müfrezesini hedef alan bu harekât, 20-21 Haziran 1919 gecesi düzenlenmiştir. Türk müfrezesi, bir ağır makineli tüfek ve 70 kişilik gönüllü milis gücüyle hangara aniden hücum ederek şiddetli bir çatışma başlatmıştır. Çatışmanın ilerleyen saatlerinde, Erbeyli köyü içinde konuşlu bulunan diğer Yunan askerleri silah sesleri üzerine yardıma yetişmiş ve Türk milislerini arkadan sararak iki ateş arasında bırakmıştır. Hangardaki Yunan müfrezesine ayrıca bir Evzon taburu da destek sağlamıştır.
Çekilme Harekâtı ve Kahramanca Mücadele
Yaklaşık 3 saat süren yoğun çatışmada makineli tüfeği kullanan Türk onbaşısı şehit düşmüş ve bazı erler yaralanmıştır. Ortalık aydınlanmadan emniyetli bir şekilde geri çekilmeyi hedefleyen Teğmen Kadri Bey, müfrezesini iki gruba ayırmıştır. Makineli tüfek subayı ve erleri kuzeydeki dağ yönüne doğru çekilirken, Teğmen Kadri Bey liderliğindeki diğer grup güneye, ova yönüne ilerlemiştir. Ova yönünü tutan bu grup, Osmanbükü Gemisi ile Menderes Nehri'ni geçerek Çakmar çiftliğine güvenle ulaşmayı başarmıştır.
Baskının Sonuçları ve Sivil Kayıplar
Bu çetin muharebede Türk tarafı 7 şehit ve birkaç yaralı verirken, karşı tarafta 30 ile 80 arasında ölü ve 40 yaralı tespit edilmiştir. Baskının ardından geri çekilen Türk birliklerinin karşısında ağır kayıplar veren Yunan kuvvetleri, ölü ve yaralılarını trenle Aydın'a taşıyarak Türk halkına teşhir etmiştir. İntikam arayışına giren işgal güçleri, aynı gün Erbeyli ve çevresinden topladıkları 72 silahsız Türk vatandaşını, ayrıca Germencik ve İncirliova'daki sivilleri katletmiştir. Bu olaylar tarihe Erbeyli Baskını ve sonrasında yaşanan trajik sivil katliamları olarak geçmiştir.