Elbistan Muharebesi Tarihi Alanı
Elbistan Muharebesi, 15 Nisan 1277 tarihinde Memlük Sultanlığı ile Moğol ordusu ve müttefikleri arasında gerçekleşmiş, Anadolu tarihinin seyrini değiştiren son derece önemli bir savaştır. Savaş, Elbistan Ovası'nın sınırları içinde yer alan ve günümüzde tarihi bir öneme sahip olan Kalfa çayırı üzerinde gerçekleşmiştir. Bu muharebede, Moğol egemenliğine karşı Türk-İslam dünyasının büyük savunucusu Sultan Baybars komutasındaki Memlük ordusu kesin bir zafer kazanmıştır.
Tarihsel Arka Plan ve Anadolu Seferi
Kösedağ Savaşı'nın kaybedilmesinin ardından Moğolların egemenliği altına giren Selçuklu Devleti veziri Muineddin Pervâne, Memlük Sultanı Baybars'a mektuplar göndererek onu Anadolu'ya davet etmiş ve kendilerini Moğol baskısından kurtarmasını istemiştir. Bu çağrıya yanıt veren Sultan Baybars, 25 Şubat 1277'de Kahire'den yola çıkarak Şam ve Halep üzerinden Anadolu topraklarına girmiştir. Güzergahında Göksu ve 12 Nisan'da Akça Derbend'e ulaşan ordu, bölgedeki ilk temaslarını gerçekleştirmeye başlamıştır.
Muharebenin Gelişimi ve Taktiksel Hamleler
Savaş öncesinde, 14 Nisan günü Emir Şemseddin Sungur komutasındaki Memlük öncü birlikleri, Giray Noyan idaresindeki yaklaşık 3.000 kişilik Moğol birliğini mağlup etmiştir. Tatavun Noyan kumandasındaki ana Moğol ordusunun Ceyhan Nehri üzerinde yaklaştığı haberi gelince, Memlük Sultanı ordusunu Afşin'in kuzeybatısında yer alan Hunu yerleşiminin batısındaki kayalıklı dağa çıkarmıştır. Bu stratejik konumdan tüm Elbistan Ovası ve Moğol kuvvetleri rahatça görülebilmiştir. Her biri biner kişiden fazla 11 taburdan oluşan Moğollar ile Memlükler arasındaki mücadele, dağın tepesinden inen Memlük hücumuyla başlamıştır.
Kesin Memlük Zaferi ve Sonuçları
Savaş esnasında Moğol ordusu Memlük ordusunun sol tarafına hücum edip burayı yararak sağa doğru sürmüşse de, Sultan Baybars en seçkin askerlerine Moğolların arkasından dolanma emrini vererek savaşı lehlerine çevirmiştir. Çarpışmalar sonucunda Moğolların büyük kısmı kılıçtan geçirilmiş ve esir alınmıştır. Moğol komutanları Tatavun Noyan ve Toku Noyan savaşta hayatını kaybederken, 6.700'den fazla Moğol askeri ölmüş ve geri kalanı esir alınmıştır. Savaş alanında bulunan Selçuklu askerlerinin bir kısmı Memlük saflarına katılırken, bir kısmı da kaçmayı başarmıştır. Bu muharebe, Moğolların Anadolu'daki ilerleyişine vurulan en büyük darbelerden biri olarak tarihe geçmiştir.