Düden Gölü'nün Genel Özellikleri ve Konumu
Konya'nın Kulu ilçesi sınırlarında yer alan Düden Gölü (Kulu Gölü), deniz seviyesinden 950 metre yükseklikte konumlanmış, 800 hektar (8 km²) büyüklüğünde tektonik bir göldür. Kulu ilçe merkezinin 5 kilometre doğusunda ve Tuz Gölü'nün 15 kilometre kuzeybatısında bulunan bu doğal alan, Kulu (Değirmenözü) Deresi ve çevredeki küçük pınarlarla beslenmektedir. Göl suları hafif tuzlu bir yapıya sahip olup, dışarıya akışı bulunmadığı için sığ bir kapalı havza özelliği gösterir. Düden Gölü'nün hemen güneyinde ise suları tatlı olan Küçük Göl yer almaktadır.
Zengin Biyoçeşitlilik ve Kuş Popülasyonu
Düden Gölü, su kuşları için son derece önemli bir üreme, göç ve kışlama alanıdır. Gölün içerisinde göçmen kuşların güvenle üreyebileceği dokuz adet küçük ada bulunur. Dünya genelinde koruma altında olan dikkuyruk ördeklerinin en önemli üreme sahalarından biri olan gölde; yaz ördeği, Macar ördeği, Pasbaş patka, kılıçgaga, büyük cılıbıt, Akdeniz martısı ve gülen sumru gibi türler üremektedir. Ayrıca kara boyunlu batağan, angıt, dikkuyruk, uzunbacak, kılıçgaga, akça cılıbıt ve sakarca da gölü üreme ile kışlama amacıyla kullanmaktadır. Yapılan güncel tespitlere göre gölde 172 kuş gözlemlenmiş ve 54 türün burada ürediği belirlenmiştir. Bölge aynı zamanda Avrupa'da nesli tükenme tehlikesi altındaki flamingoların da yaşam alanıdır.
Çevresel Tehditler ve Koruma Çalışmaları
Geçmişte uzun yıllar boyunca şehir atık sularının boşaltıldığı Düden Gölü'nde, yakın dönemde kurulan arıtma tesisleri sayesinde kirliliğin önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Göl, kurak geçen dönemlerde kuruma tehlikesi yaşasa da yağışlı dönemlerde eski hacmini geri kazanabilmektedir. Örneğin, 2020 yılındaki şiddetli kuraklık ve tarımsal sulama faaliyetleri sebebiyle güneydeki Küçük Göl'ün büyük bir kısmı kurumuş; fakat 2022 yılında artan yağışlar sayesinde göl eski haline dönmüş ve taşmıştır. Bu süreçte fitoplanktonların ani ve hızlı ölümleri, gölün kuruyan bazı bölümlerini pembe bir renge bürümüştür. Düden Gölü de benzer şekilde dönemsel kuruma tehditleriyle karşı karşıya kalmaktadır.